Volledig scherm
Staart van de Walvis © Aspekt

Staart van de walvis

PZC vrijdag 17 februari 2017: ‘Vervuild, gemanipuleerd en stinkend dossier’. Johan Robesin schrijft boek over ontpoldering

Door het gesol met de Hedwigepolder heeft het vertrouwen dat oud-Statenlid Johan Robesin had in de democratie een flinke knauw gekregen. Hij heeft een verhaal opgetekend van gesjoemel, heimelijke agenda’s en achterbakse deals.

TERNEUZEN

Vandaag overhandigt oud-journalist en oud-Statenlid Johan Robesin uit Terneuzen het eerste exemplaar van zijn boek Staart van de walvis aan Gery de Cloedt, de eigenaar van de Hedwigepolder. Want daarover gaat het boek. Om de ondertitel te citeren: ‘over het gesol met de Hedwigepolder’. Een jaar lang schreef Robesin elke week een column over de bestuurlijke en politieke besluitvorming die over enkele jaren zal leiden tot de ontpoldering van de 300 hectare landbouwgrond in het oostelijkste puntje van Zeeuws-Vlaanderen. Zelfs De Cloedt heeft zich bij die ontpoldering neergelegd, al probeert hij tot bij de Hoge Raad de onteigening van zijn grond te voorkomen. ,,De Cloedt is een held”, zegt Robesin. ,,Hij probeert uit alle macht tegen te houden dat de Vlamingen deze Nederlandse polder annexeren. Dat is namelijk wat er gebeurt.”

Volledig scherm
Johan Robesin © Peter Nicolai

In zijn boek probeert Robesin de lezer ervan te overtuigen dat de ontpoldering van de Hedwigepolder één groot complot is, opgezet door de Vlamingen en bedoeld om de haven van Antwerpen verder te laten groeien. ‘De vruchtbare, natuurrijke polder moest koste wat het kost kopje onder. Zogenaamd om het verlies aan natuur in de Westerschelde goed te maken’, schrijft Robesin. Het is een verhaal van ‘gesjoemel’, ‘in het volste geniep’ bedacht door ambtenaren die ‘werkgelegenheid creëren voor zichzelf, studiebureaus en landschapsbeheerders’, ‘de Zeeuwse Milieufederatie was – hoe pijnlijk voor de Zeeuwen! – onderdeel van het complot’ en ‘altijd zal in nevelen gehuld blijven welke duistere krachten al die jaren aan het werk zijn geweest en nog steeds van invloed zijn’.

En dan zijn dit alleen nog maar citaten uit de proloog. Het boek staat vol met observaties als ‘leugen en bedrog, zoals in het hele ontpolderdossier het geval is’, ‘de officiële en enige waarheidsgetrouwe gegevens zijn gemanipuleer’, adviezen werden ‘onder het ministeriële vloerkleed geparkeerd’, er zijn ‘heimelijke agenda’s’, een ‘achterbakse deal met Antwerpen en de Vlaamse politiek kon met bloed worden ondertekend’.

,,Dit is een vervuild dossier, een gemanipuleerd dossier, hier en daar een stinkend dossier”, bevestigt Robesin. ,,Ik wil inzicht geven in wat er al die jaren is gebeurd. Hoe verschrikkelijk het gesteld is met de politiek. Dit is een voorbeeld, maar het had ook de Betuwelijn kunnen zijn. Ik wil laten zien dat het een walgelijke zaak is. Heeft iemand ooit zijn mond opengedaan, heeft iemand ooit gezegd: ‘Jongens, we maken even pas op de plaats, laten we dit dossier eens op een eerlijke en objectieve manier bekijken, laten we zien of er een modus kan worden gevonden’? Niemand heeft die moeite genomen.”

De oud-politicus uit Terneuzen blijkt bar weinig vertrouwen te hebben in de manier waarop in Nederland de democratie is georganiseerd. Als de Eerste Kamer de ontpoldering goedkeurt, schrijft Robesin: ‘Conclusie: de besluitvorming van de Senaat was strijdig met het principe van grote zorgvuldigheid. Over het algemeen het ik veel respect voor de Eerste Kamer, maar nu allerminst.’ Over juridische procedures merkt hij op: ‘Dan gaat het er natuurlijk om, hoe onafhankelijk een rechtbank is. Of daar sprake is van beïnvloeding achter de schermen.’

,,Ik probeer een analyse te geven”, verklaart Robesin. ,,Het zijn heel interessante procedures, maar vanuit mijn oogpunt negatief. Keer op keer op keer is er een hap uit mijn vertrouwen genomen. Actievoerders zijn steeds zwaar teleurgesteld, waardoor de geloofwaardigheid van bestuurders een deuk opliep.”

Is het niet omgekeerd? Is uw wantrouwen niet te groot? Het lijkt er meer op dat als het niet gaat zoals u wilt, dat dan de persoon of de instantie die het anders ziet dan u niet deugt. Iedereen heeft ongelijk, behalve u?
,,Nee, zo zwart-wit is het niet. Iedereen heeft zijn eigen waarheid. De milieuorganisaties hebben hun verhaal. De landbouworganisaties hebben hun verhaal. Ik heb dit boek niet geschreven als een politicus of een actievoerder. Ik heb het proces van besluitvorming willen schetsen. Als dingen niet worden opgeschreven, worden ze vergeten. Ik heb een enorm archief. Ik ben alles nagegaan. Iedereen roept maar van alles in deze discussie. Ik heb geprobeerd alles aan de weet te komen. Maar het jammere is dat er twee trajecten zijn. Er is het officiële traject, met de officiële documenten, en er is een onofficieel traject, waarin dingen gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen.”

Het hele Hedwigedossier heeft jaren vertraging opgelopen, omdat wel degelijk is gezocht naar alternatieven voor de ontpoldering. Waarom legt u zich er niet bij neer dat die alternatieven er niet zijn?
,,Omdat ze er wel zijn. Ze waren er, en ze zijn er nog steeds. Ook ik vind het nodig dat er iets gebeurt aan de natuurlijkheid van de Westerschelde. De kwaliteit is niet in orde en als we zo doorgaan, gaat het fout. Er moet iets gebeuren. Maar wij hebben met de Vlamingen in de Scheldeverdragen afgesproken dat de Hedwigepolder onder water moet, en nu blijkt dat we daaraan vastzitten. En niks brengt ze daar vanaf. Ze hebben er 300 miljoen euro voor betaald en ik noem dat bloedgeld. Ze wilden die Hedwigepolder gewoon hebben, zodat ze ermee kunnen doen wat ze willen. Het moet nu onderdeel worden van natuurpark Groot-Saeftinghe, natuurmaatregelen als tegenwicht voor de expansie van de haven van Antwerpen. Maar als hun uitbreidingsplannen een fiasco worden, als het Saeftinghedok niet doorgaat, dan hebben ze altijd nog dat stukje grond achter de hand en dan maken ze daar een Hedwigedok van.”

Is het toeval dat uw boek nu verschijnt?
,,Nee, natuurlijk niet. Dat is getimed. De verkiezingen voor de Tweede Kamer komen eraan. Zoals ik in mijn boek schrijf heeft de rechtbank nog steeds geen uitspraak gedaan. De Hedwigepolder kan bij de komende stembusgang weer een campagnethema worden. Het gaat ook om de toekomst. Komt er een vierde verdieping, gaan er nog meer polders onder water? Destijds heb ik met mijn collega Leen Harpe, notabene Statenlid van GroenLinks, voor elkaar gekregen dat er moties zijn aangenomen die zich tegen allebei die dingen uitspreken. Maar daar hoor je nu niemand meer over.”

,,Wat ik graag zou willen, is dat iemand zou zeggen dat er naar deze hele zaak een parlementaire enquête of een parlementair onderzoek wordt gedaan. Dat alle mensen die bij deze affaire betrokken zijn geweest gehoord worden. Dan zou er een goede slag gemaakt zijn. Het is tijd voor een gewetensonderzoek met open vizier, dat zou helpen het vertrouwen van mensen in de politiek terug te winnen. Dat de polder droog moet blijven, is emotie. Daar gaat het mij nu niet meer om. Het gaat mij om waarheidsvinding.”

Johan Robesin: Staart van de walvis, over het gesol met de Hedwigepolder – Uitgeverij Aspekt, 196 pagina’s, 17,95 euro. Het boek ligt maandag 20 februari 2017 in de winkel.

Lees ook de andere blogs op Zeeland Geboekt.

  1. 'Zeeland in strip': bestseller in Zeeland
    Zeeland Geboekt

    'Zeeland in strip': bestseller in Zeeland

    Afgelopen week verscheen de tiende druk van 'Zeeland in strip'. Met ruim 22.000 exemplaren is de strip één van de meest verkochte Zeeuwse boeken ooit. Het boek met tekeningen van illustrator Danker Jan Oreel (1962) en tekst van historicus Jan Zwemer (1960) verscheen in 2010 bij uitgeverij Het Paard van Troje in Goes. Het idee voor het boek kwam voort uit het project 'Goes in strip', ter gelegenheid van het 600-jarig bestaan van Goes in 2005.

blogs