Volledig scherm
Een Walchers echtpaar poseert bij een ren met Vreeburger kippen, 1906. © Eppe Holder (Zeeuws Archief)

Op zoek naar de Zeeuwse superkip

Iedereen heeft het over de kip en het ei. Dat was honderd jaar geleden niet anders. Toen was de Vreeburger je van hét. Roosanne Goudbeek van het Zeeuws Archief in Middelburg schrijft over die kruising van een vleeskip en een eierlegster in het zomernummer van De Wete.

En we noemen haar Vreeburger. Apetrots waren ze in Domburg in 1903. Een nieuwe kip, een kruising van een Mechelse koekoek en een wyandotte-kip. Dat was een waar kuststukje van Hugo Johannes Vreeburg, directeur van het Badhotel in Domburg.

Behalve hoteldirecteur was Vreeburg (1859-1930) ook lid van de Zeeuwse kippencommissie, onderdeel van de Vereeniging tot Bevordering van de Pluimveehouderij in Nederland (VPN). Die commissie hield zich bezig met de veredeling van – onder andere – hoenderrassen. Vreeburger slaagde erin een vleeskip – de Mechelse koekoek – te kruisen met een eierlegster – de wyandotte.

Roosanne Goudbeek van het Zeeuws Archief in Middelburg kwam in de collecties een foto tegen van een kippententoonstelling in 1906 in Middelburg. Boven de ren is een bord te zien met de tekst: ‘De Vreeburgers, de kippen der toekomst’. Die foto was voor haar aanleiding om naar achtergronden te gaan zoeken. Het resultaat van haar speurtocht is nu te lezen in het zomernummer van ‘De Wete’, het tijdschrift van de Heemkundige Kring Walcheren.

De ‘superkippen’ van Vreeburg werden in 1906 tijdens de internationale kippententoonstelling in het Middelburgse Schuttershof met de eerste prijs bekroond. De Middelburgsche Courant maakte melding van ‘de kip der toekomst’. Vreeburg kreeg van de VPN een lauwerkrans omgehangen. Hij was ‘ten hoogste verrast’ en zei het uiteindelijke doel was om ‘het hoenderras ten bate van den arbeider en den kleinen boer te verbeteren’.

Ook Karel Meertens (1873-1936) was van de partij op de pluimveetentoonstelling. Hij had een winkel in delicatessen aan de Korte Delft. Maar in 1906 ging hij ook kippenvoer verkopen onder de naam ‘Walchers Ochtendvoer’. Roosanne Goudbeek vond een advertentie in de Middelburgsche Courant, waarin het voer werd aangeprezen onder de titel ‘258’: dat was het aantal eieren dat een Vreeburger in een jaar tijd had gelegd.

Ondanks alle enthousiasme was het succes van de Zeeuwse superkip geen lang leven beschoren. Goudbeek: ,,Waarschijnlijk was de Vreeburger kip een van de vele weinig succesvolle experimenten in Nederland in die tijd.”

De Wete, tijdschrift van de Heemkundige Kring Walcheren, 46e jaargang, nummer 3, juli 2017.

  1. 'Zeeland in strip': bestseller in Zeeland
    Zeeland Geboekt

    'Zeeland in strip': bestseller in Zeeland

    Afgelopen week verscheen de tiende druk van 'Zeeland in strip'. Met ruim 22.000 exemplaren is de strip één van de meest verkochte Zeeuwse boeken ooit. Het boek met tekeningen van illustrator Danker Jan Oreel (1962) en tekst van historicus Jan Zwemer (1960) verscheen in 2010 bij uitgeverij Het Paard van Troje in Goes. Het idee voor het boek kwam voort uit het project 'Goes in strip', ter gelegenheid van het 600-jarig bestaan van Goes in 2005.

blogs