Volledig scherm
Westkapelle © Jan van Damme

Jan Postma is altijd een beetje in Westkapelle

blogJan Postma publiceert een bundel essays, 'lichtvoetig maar niet lichtzinnig'. Met twee uitstapjes naar Westkapelle.

En zo heeft het Nederlandse taalgebied er opeens een bijzondere essayist bij. Zomaar, uit het niets lijkt het. Meestal hebben schrijvers van essays al enkele succesvolle romans op hun naam staan. Dat geldt niet voor Jan Postma. De onlangs verschenen essaybundel 'Vroege werken' is zijn debuut.

Hij laat het zelf meteen weten: de naam Jan Postma komt nogal eens voor. Hij was een CPN'er die in 1944 werd gefusilleerd. En hij was ook een kinderboekenschrijver, in 2015 overleden.

Volledig scherm
Jan Postma © Jan van Damme

De Jan Postma met wie we nu van doen hebben, is in 1985 geboren in Delft, studeerde politicologie in Amsterdam en volgde een post-doctorale opleiding journalistiek aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Hij liep stage bij nrc.next, waar hij tot de ontdekking kwam niet bijster geschikt te zijn voor de dagbladjournalistiek. Sinds 2015 is hij redacteur bij opinieweekblad 'De Groene Amsterdammer'. Hij woont in Rotterdam.

Voor we naar Zeeland overstappen, nog even over de titel van de bundel, 'Vroege werken'. De schrijver, een jonge dertiger, zegt het zo: ,,Als ik de titel nu terug hoor, dan klinkt die nog veel belachelijker dan ik me had voorgesteld. Ik hoopte een balans te vinden tussen bescheidenheid - het is slechts het begin - en ambitie: er zit nog meer aan te komen. Daarbij komt dat ik de meeste stukken vroeg op de dag heb geschreven. Daar hoort een soort van glimlach bij.'' En over het schrijven van essays: ,,Ik wist al lang dat ik dat wilde. Verhalen die tegen het onbeduidende aanschurken en waarvan het de vraag is of er iemand op zit te wachten.'' De essays zijn soms persoonlijk, als het over al dan niet samenwonen of roodharigen gaat, en soms beschouwelijk, over leven en werk van schrijvers als Joseph Brodsky en Heleen van Royen. Op de achterkant van zijn boek karakteriseert hij het eigen werk als 'lichtvoetig maar niet lichtzinnig'.

In het boek komen twee 'Zeeuwse' essays voor. In het eerste - 'Westkapelle I, Over een kat' - wordt duidelijk dat Postma banden heeft met het Walcherse dorp. Zijn grootouders woonden er, zijn vader werd er geboren, zijn moeder groeide er op. ,,Ik herinner me dat we elke twee weken vanuit Delft naar Zeeland gingen. Zo kwam ik voor iemand die niet in de provincie woonde erg vaak op het strand. Vooral mijn vader is erg verbonden met het dorp. Ik weet niet beter dan dat hij een halve seconde na het opnemen van de telefoon volledig in het Westkappels kan overschakelen. Hij is op zijn zestiende of zeventiende gaan studeren buiten de provincie, maar met zijn hoofd is hij altijd een beetje in Westkapelle gebleven.''

In het eerste Zeeuwse verhaal is Jan Postma de oppas van een kat van een oom en tante in Westkapelle. Het dier is ziek. De week voelt als een 'Zeeuwse retraite'. Het dorp - lezen we - ligt in de beschutting van de dijk, ,,de huizen opeengedrongen als vee in een hoek van de wei.'' In 'Westkapelle II, Over elders zijn', is de schrijver getuige van het traditionele gaaischieten. Hij blikt terug op de nationale commotie over Joosje, de man die jarenlang kinderen misbruikte. Ook Hendrik Marsman duikt op: ,,Denkend aan Westkapelle zie ik duizend rode daken.'' Postma is van plan de relatie met het dorp warm te houden. Een tante en een oom hebben er hun garage als gastenverblijf ingericht. Hij heeft beloofd er zo vaak mogelijk langs te komen.

Jan Postma: Vroege werken (essays) - Uitgeverij Das Mag, 312 pagina's, 19,95 euro.

  1. 'Zeeland in strip': bestseller in Zeeland
    Zeeland Geboekt

    'Zeeland in strip': bestseller in Zeeland

    Afgelopen week verscheen de tiende druk van 'Zeeland in strip'. Met ruim 22.000 exemplaren is de strip één van de meest verkochte Zeeuwse boeken ooit. Het boek met tekeningen van illustrator Danker Jan Oreel (1962) en tekst van historicus Jan Zwemer (1960) verscheen in 2010 bij uitgeverij Het Paard van Troje in Goes. Het idee voor het boek kwam voort uit het project 'Goes in strip', ter gelegenheid van het 600-jarig bestaan van Goes in 2005.

blogs