Rafael van der Vaart loopt van het veld na zijn wissel tijdens de EK-kwalificatiewedstrijd tussen Nederland en Finland. foto Koen van Weel/ANP
DEN HAAG - Tijdens het WK werd het collectief van Oranje nog aan alle kanten geroemd.
Maar het toernooi is nog maar net ten einde of de eerste kikker is al uit de emmer van ego's gesprongen. De altijd zo loyale Rafael van der Vaart is zijn bijrol helemaal zat. Voor de camera stond geen gefrustreerde speler die zich liet meeslepen door het moment, maar een gelouterde international die dondersgoed wist wat de lading van zijn woorden was. De irritatie van Rafael van der Vaart zat dinsdagavond na de wedstrijd tegen Finland diep. Zelfs nadat hij de eerste emoties van zich had afgedoucht, bleef hij achter zijn eerder gespuide kritiek aan het adres van de bondscoach staan. "Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst negentig minuten voor Oranje heb gespeeld", zei hij ruim een uur nadat hij vol chagrijn van het veld was gestapt. "En daar word ik moedeloos van. Ik word altijd als eerste naar de kant gehaald, dat is een standaard wissel. Dit was mijn 84e interland, ik verdien het een keer een hele wedstrijd te spelen." Dat hij tegen de Finnen helemaal niet zo goed speelde wilde er bij hem niet in. Dat hij misschien eerst maar eens bij zijn nieuwe club Tottenham voor een langere periode aan spelen moet toekomen voordat hij aanspraak kan maken op een basisplaats bij Oranje ook niet. En dat de concurrentie op het middenveld en voorin moordend is, was voor hem ook geen argument. Van der Vaart vindt gewoon dat hij moet spelen bij het Nederlands elftal. Altijd en overal.
Zijn ergernis was ook een uitvloeisel van de opgekropte woede die al veel langer smeult bij hem.
De wissel van dinsdag was niet meer dan de spreekwoordelijke druppel nadat hij maandenlang op zijn tong had gebeten.
Van der Vaart begon op het WK nog in de basis, maar kwam na het duel tegen Japan op de bank terecht. Tijdens het toernooi in Zuid-Afrika plooiden alle internationals zich in het collectief. Ook Van der Vaart hield zijn teleurstelling knap verborgen, maar toen hij afgelopen vrijdag in San Marino bij de start van een nieuwe campagne weer op de bank moest plaatsnemen knapte er wat bij hem.
Dat Eljero Elia na afloop van de wedstrijd tegen Finland riep dat hij vindt dat hij in de basis hoort, kan iedereen schouderophalend afdoen. Elia is - met alle respect - nog langs geen machtsfactor van betekenis bij Oranje. Van der Vaart is dat met zijn status uiteraard wel.
Dat uitgerekend een van de meest loyale internationals bij de start van een nieuwe cyclus nu een einde heeft gemaakt aan die solidariteitsgedachte bij Oranje is dan ook opvallend.
De eerste kikker is uit die volle emmer vol ego's gesprongen. Bert van Marwijk is normaal gesproken geen coach die snel een telefoontje met een van zijn internationals pleegt, maar nu hij voor het eerst met een gefrustreerde topspeler te maken heeft, moet hij misschien toch maar even een uitzondering maken. Niet dat hij nou meteen op de knieën moet voor een beledigde speler. Maar als hij dit niet meteen de kop indrukt, krijgt hij volgende maand voor de belangrijke duels tegen Moldavië en Zweden een gefrustreerde (top)speler terug, die niet van plan is een rol op het tweede plan nog langer klasseloos te accepteren. En dat is fnuikend voor dat mooie collectief van Oranje.
