article
1.6657808
Nozze di Figaro. Opera buffa. Grappige opera. Maar zo vlak voor de Franse Revolutie hing er een broeierige spanning in de lucht. En juist toen, in 1786, schreef Mozart zijn 'Figaro'. Opera Zuid brengt het stuk op 24 november in Terneuzen.
Het leven uitvergroot in komische opera Figaro
Nozze di Figaro. Opera buffa. Grappige opera. Maar zo vlak voor de Franse Revolutie hing er een broeierige spanning in de lucht. En juist toen, in 1786, schreef Mozart zijn 'Figaro'. Opera Zuid brengt het stuk op 24 november in Terneuzen.
http://www.pzc.nl/regio/zeeuws-vlaanderen/het-leven-uitvergroot-in-komische-opera-figaro-1.6657808
2016-11-18T14:46:00+0000
http://www.pzc.nl/polopoly_fs/1.6657813.1479480258!image/image-6657813.jpg
Terneuzen,Toneel,Opera,Figaro
Zeeuws-Vlaanderen
Home / Regio / Zeeuws-Vlaanderen / Het leven uitvergroot in komische opera Figaro

Het leven uitvergroot in komische opera Figaro

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Het decor van Le nozze di Figaro is een levensgroot poppenhuis.
      Fotograaf
    Nozze di Figaro. Opera buffa. Grappige opera. Maar zo vlak voor de Franse Revolutie hing er een broeierige spanning in de lucht. En juist toen, in 1786, schreef Mozart zijn 'Figaro'. Opera Zuid brengt het stuk op 24 november in Terneuzen.

    Le nozze di Figaro. Figaro's bruiloft. Daar was veel over te doen. Zoals zo vaak, is deze opera afgeleid van een toneelstuk, een blijspel van de verder al lang vergeten Pierre Beaumarchais. Een man die van vele markten thuis was. Schrijver, muziekleraar, maar evengoed wapenhandelaar. Avonturier. Ruziestoker ook wel. Een type waarvan er in de Franse Revolutie nog veel meer zouden opstaan. Zijn blijspel stond vol schimpscheuten op de adel, en was daarom een aantal jaren verboden. Mozart wist dat en heeft al dat lelijks allemaal braaf weggepoetst. Maar het verhaal bleef toch 'op het randje'. De Weense keizer Jozef II hield het nauwlettend in de gaten, met een diepe frons.

    Vulgair

    Mozart was een muzikaal genie, maar verder een heel gewoon mens. Zo alledaags zelfs, dat elk portret van hem er van louter onopvallendheid weer anders uitziet. Hij had gevoel voor humor, nam het leven niet al te serieus en was naar het schijnt ook een beetje 'vulgair'. Wat vooral inhield dat hij het niet zo had op al die barokke pruiken en alle dikdoenerij waar men zich in hogere kringen mee bezighield. Mozart was dus wel de geknipte figuur voor zo'n 'kritische' opera.

    Waar draait het om? Figaro, die we ook zouden kunnen kennen van De Barbier van Sevilla (Rossini), is nu een dienaar van Graaf Almaviva. Figaro wil trouwen met het kamermeisje Susanna, deze avond nog. Maar daarvoor is toestemming van de graaf nodig, en die heeft zelf zijn oog laten vallen op het meisje. En er bestaat nog zoiets als het 'droit du seigneur', dat de graaf het recht geeft om de eerste huwelijksnacht met de bruid door te brengen. Het bruidspaar bedenkt wanhopig hoe dat te voorkomen zou zijn. Het zal niet verbazen dat de graaf er niet zo mooi vanaf komt.

    Maar... in een opera buffa moet er liefst nog wel wat méér scheeflopen. De huishoudster Marcellina is verliefd op Figaro en herinnert hem aan zijn belofte om met haar te trouwen als hij een lening van haar niet kan terugbetalen.

    De page Cherubino (gespeeld door een sopraan) heeft een zwak voor de gravin. Die ondertussen natuurlijk sterft van verdriet om haar trouweloze echtgenoot en die hem heel graag zou betrappen (om hem daarna de huid vol te schelden). Een listige verkleedpartij kan daarbij goed van pas komen. Maar dan moet er natuurlijk niets mislopen. En het moet ook niet té echt gaan lijken, want verschillende betrokkenen lopen wel met een dichte mist voor hun ogen. Ook Figaro!

    Herkenbaar

    De opera buffa is 'geleend' van de commedia dell'arte. Dat was Napolitaans improvisatietoneel waarin de hoofdrolspelers gewone, eenvoudige mensen waren. Die geen blad voor de mond namen en die zo nodig gewoon dialect spraken. De situaties moesten heel herkenbaar zijn. Niks mythologie, symboliek of beeldspraak, gewoon een verhaal uit het dagelijks leven. Liefst met wat verrassende maar geloofwaardige complicaties. Le nozze di Figaro is dan wel in heel sierlijk Italiaans geschreven, maar de Nederlandse boventitels zullen wel laten zien wat er écht wordt gezegd en dat zal de pret alleen maar verhogen.

    De emoties kunnen hoog oplopen. Figaro bijvoorbeeld vindt zijn tot dan toe onbekende moeder terug. Dat blijkt dezelfde Marcellina te zijn die op hem verliefd was, en plots ziet zijn onwetende aanstaande hem uitgerekend in háár armen!

    Bij zoveel 'roller coaster' moet dan natuurlijk gezongen worden om daar lucht aan te geven. En hoe! Er wordt ook gedanst (natuurlijk, een bruiloft...). En verder wordt er gelukkig ook nog regelmatig 'gewoon' gesproken. Ook dat gebeurt op muziek. Een recitatief heet dat. En bij Mozart volgt, typeert en accentueert de muziek hier dikwijls heel mooi het gesprokene. Zijn handelsmerk. Het verhaal krijgt er 'kleur en geur' van, en komt in een aangename stroom.

    En aangenaam moest het zijn. Want opera's werden toch hoofdzakelijk aan het hof ten tonele gebracht. Dus er is wel een bozerik (de graaf), maar eigenlijk is het allemaal zo erg niet. Het zijn eerder kleinmenselijke gebreken. Met een plechtige belofte hier of daar, is het leed gauw genoeg weer geleden.

    Een opera mocht wel een tijdje duren, als afleiding van staatszaken of hoffelijk gekonkel. Daarom zijn veel opera's een hele zit. Keizer Jozef II was nogal een actief en daadkrachtig type. Met de gewoonte dat een smachtende of uitbarstende aria wegens klaterend succes nog eens herhaald werd, kon Le nozze di Figaro gemakkelijk viereneenhalf uur duren. Dat vond de keizer te zot. Hij verbood al die herhalingen en nu duurt de voorstelling gewoonlijk ruim drie uur. Maar het zijn wel heerlijke uren. Niet voor niets staat deze opera steevast in de top drie van opera's aller tijden.

    Le Nozze di Figaro van Mozart, Opera Zuid met Philharmonie Zuidnederland, donderdag 24 november, Scheldetheater Terneuzen, aanvang 19.30 uur.