De anti-tankmuur tussen Welzinge en de Schorerpolder, een onderdeel van het Landfront Vlissingen dat de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog aanlegden. foto Marcelle Davidse
MIDDELBURG - De Zeeuwse schrijver, dichter en graficus J.C.J. van Schagen beschreef het gebied in een van zijn Domburgse Cahiers zo: "Welzinge, er zijn zoveel Zeeuwse namen op inge, maar geen is er zo welig, zo zacht, géén fluistert zo heimelijk aanhoudend van de tijdeloosheid van ons oude waterland als deze, een toevallige, willekeurige samenvloeiing misschien van oude wellen en welen, overgebleven uit een wie weet hoe lang al vergeten vloed." Wat staatssecretaris Henk Bleker betreft keert die vloed terug.
Zie ook:
Het misverstand is hardnekkig. Ook Bleker duidt het gebied dat een deel van zijn alternatief vormt aan als Welzingepolder. Fout. Die Welzingepolder bestaat wel: een langgerekte voormalige inlaag aan de noordoostkant van de Sloeweg, maar veel te klein om een betekenende bijdrage aan het beoogde natuurherstel te leveren. Nee, Bleker heeft het over het Welzingegebied, een onderdeel van het oudland van Walcheren, dat in de twaalfde eeuw is bedijkt. Havenbedrijf Zeeland Seaports heeft het oog laten vallen op een hoek ervan om natuur te kunnen compenseren die bij de nog steeds gedroomde aanleg van de Westerschelde Container Terminal (WCT) verloren gaat.
In de aanzet voor een milieueffectrapportage daarvoor schetst het havenbedrijf de natuurwaarden. In Welzinge en de Schorerpolder bivakkeren berg- eenden, wilde eenden, smienten, wulpen, kleine zilverreigers, futen, tureluurs en scholeksters en ook patrijzen, grutto's, groene spechten, gele kwikstaarten en graspiepers. Verder: spits-, woel-, aard-, veld-, dwerg-, bos- en ook vleermuizen, alsmede wezels, reeën, hazen en konijnen. Bij de flora valt de grote kaardebol op.
Over de cultuur-historische betekenis is Aad de Klerk van de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland terughoudend. "Wanneer ik iemand een kenmerkend deel van het oudland van Walcheren wil laten zien, ga ik niet naar Welzinge. Je moet er wel heel goed kijken om nog iets te zien van het patroon van kreekruggen en ingeklinkte poelgronden. Dat komt door de inundatie van 1944/45, die hier een groter effect heeft gehad dan elders op Walcheren, en door de ruilverkaveling die erna is uitgevoerd." Sceptici hebben opgemerkt dat het Bleker nooit zal lukken van de van deze stille hoek van Walcheren het gewenste ongeveer 150 ha grote gebied met robuuste getijdenatuur te maken. Welzinge ligt ongeveer een meter beneden NAP; de Schorerpolder zowat twee meter hoger. Deze polder, vroeger onderdeel van de vaarroute naar Middelburg, is in 1860 ontstaan. Het verschil in hoogte maakt het lastig om er estuariene natuur tot stand te brengen in de vorm van een gebied dat bij hoogwater volloopt en bij laagwater weer goeddeels leeg. Welzinge ligt daarvoor te laag ten opzichte van NAP.
Zeeland Seaports heeft dat goed begrepen bij het maken van een plan voor de inrichting van Welzinge en de Schorerpolder als natuurcompensatiegebied voor de WCT. Het havenbedrijf wil het zuidelijke gedeelte van de Schorerpolder ontpolderen door de dijk te verleggen. De Westerschelde krijgt daarmee weer toegang tot dit deel, dat buitendijks komt te liggen. Om die toegang te vergemakkelijken is het de bedoeling een deel van het oude geulenpatroon in de polder te ontgraven. Van de noordelijke helft van de Schorerpolder en de hoek van Welzinge wil Zeeland Seaports natte natuur maken door er water vast te houden, zowel zoet als zout, en het huidige verkavelingspatroon op te ruimen. Dat laatste geldt ook voor de wegen.
In deze opzet raakt de Ritthemsestraat haar doorgaande functie kwijt. Verkeer moet via de Nieuwlandseweg rijden die de westkant van het natuurgebied begrenst.
Een van de cultuur-historische elementen in het gebied die het meest in het oog springen, is de anderhalve kilometer lange anti-tankmuur uit de Tweede Wereldoorlog, een onderdeel van het door de Duitsers aanlegde landfront Vlissingen. In het plan van het havenbedrijf wordt vijf-tot zeshonderd meter van deze muur in de nieuwe dijk opgenomen en verdwijnt daarmee uit beeld. Een ander onderdeel van het landfront is een bunker met een stalen koepeldak, het enige resterende exemplaar dat van dit type bekend is. De nieuwe dijk is zodanig geprojecteerd dat deze bunker wordt gespaard en zelfs beter te zien is.
Over het behoud van dit erfgoed uit de oorlog is nauw overleg gevoerd met de stichting Bunkerbehoud. Voorzitter Cor Heijkoop vindt dat Zeeland Seaports 'redelijk' rekening heeft gehouden met deze oorlogsresten. Wat hem betreft zou er niets hoeven te veranderen.
"Die anti-tankmuur is een prachtig stuk natuur met de bomen die er nu op staan. Houden zo, zou ik zeggen."
Sorteer reacties
