De Industriële Revolutie kwam laat op gang, pas in de tweede helft van de 19e eeuw zorgde stoom voor treinen, trams, kanalen en bedrijvigheid. Het ontluiken van het toerisme was in eerste instantie vooral in Domburg te merken. Daar verrees in 1889 het trotse Badpaviljoen op het duin. Die trots was lange jaren in verval, maar staat er sinds twee jaar weer spic en span bij. Zo spreekt de 19e eeuw overal in de provincie toch nog een woordje mee.
Walcheren
Op Walcheren worden zaterdag ter gelegenheid van Open Monumentendag zo’n
honderd gebouwen opengesteld voor publiek.
Een deel daarvan sluit aan bij het thema De smaak van de 19e eeuw, een groot deel echter stamt uit een verder verleden. Walcherse monumenten uit de 19e eeuw zijn voornamelijk industriële gebouwen als molens en de gebouwen van De Schelde in Vlissingen. Maar ook de Willem III-kazerne (foto) in Vlissingen is duidelijk 19e-eeuws. De Willem III- kazerne is in 1850 in opdracht van de gemeente Vlissingen gebouwd. In 1860 werd het gebouw aan het Rijk in bruikleen afgestaan. Het diende onder meer tot huisvesting van een Bataljon Infanterie, dat in grootte varieerde van zo’n 220 tot 385 onderofficieren en manschappen. In het gebouw is nu een kunstcentrum gevestigd.
De drie Walcherse gemeenten hebben samen één handige folder gemaakt voor Open Monumentendag. Deze is verkrijgbaar bij de Walcherse VVV’s, de Touristshop in de Drukkerij in Middelburg en bij het Gemeentearchief in Vlissingen. In Middelburg worden ter gelegenheid van Monumentendag ook drie stadswandelingen gehouden.
Schouwen-Duiveland
Nieuwkomer in het overzicht van deelnemers aan de Open Monumentendag op
Schouwen-Duiveland is grand café De scheepswerf aan de Vissersdijk 2a in
Zierikzee. Dit horecaetablissement is sinds begin dit jaar gevestigd in de
voormalige zogeheten hoge houtloods (1880-1890) met een uniek zicht op de
haven en de Noord- en Zuidhavenpoort. De hoge loods is ingrijpend
gerestaureerd, waarbij authentieke elementen zijn behouden. In de
naastgelegen lage loods is sinds 2004 de Stads en Commerciewerf gevestigd
waar historische schepen worden gerestaureerd.
Tussen 9.00 en 17.00 uur worden zaterdag speciale rondleidingen met toelichting op de restauratie gegeven.
Bevelanden
In stellingmolen De Koornbloem (1801) in Goes zijn de voorbereidingen voor
Monumentendag 2010 al in volle gang. ,,Nu is het nog een beetje een
rotzooi”, verexcuseert molenaar Bert Boonman zich. Om het thema De smaak van
de 19e eeuw erin te houden gaan ze pannenkoeken bakken in de molen. ,,Bij
ons zit er boekweitmeel en tarwebloem in. Het is een eeuwenoud recept.
Pannenkoeken worden al zó lang in Nederland gebakken. Nee, zelf bakken ga ik
niet. Dat kan ik helemaal niet. Dat laat ik liever aan iemand anders over.”
Maar het meel is zeker wel door hem gemalen, én het komt van het Zeeuwse
land.
De meeste horeca-etablissementen die meedoen aan de Open Monumentendag hebben hun menu niet aangepast op het thema. In het programma staat dat De Stadsschuur onder meer Goesenaartjes van bakkerij Van Opdorp bij de koffie in klederdracht serveert. ,,Dat is helaas niet gelukt”, zegt uitbater Cor van der Zandt. Museum De Bevelanden aan de Singelstraat heeft wel in de collectie een schriftje met weekmenu’s uit de negentiende eeuw. En in het monumentale pand aan de J. A. van der Goeskade, nu in gebruik door Stichting Monumenten Goes, worden hapjes uit de 19de eeuw geserveerd.
Zeeuws-Vlaanderen
Het verstilde Draaibrug was – de naam zegt het al – tientallen jaren een
draaischijf voor vervoer in West-Zeeuws-Vlaanderen. De in 1887 in gebruik
genomen stoomtram Breskens-Maldegem met een aftakking naar Sluis stuwde het
dorp lichtjes op in de vaart der volkeren.
Negen dienstwoningen (foto) en de vroegere tramremise herinneren nog aan die tijd. Het is bijzonder dat zo’n 19e-eeuws complex in zijn geheel bewaard is gebleven. Tijdens Open Monumentendag maakt zaterdag een groep uit Maldegem onder leiding van streekkenner Wilfried Staelens uit Eede een bustocht door de gemeente Sluis. Op het programma staat een bezoek aan Draaibrug, de gietijzeren vuurtoren bij Nieuwesluis (Breskens) uit 1866-’67, de 19e-eeuwse burgemeesterswoning op buitenplaats Elderschans bij Aardenburg en de Heilige Maria Hemelvaartkerk aan de Weststraat in Aardenburg uit 1850-’51. Alleen de kerk is voor het publiek toegankelijk. Met de auto of de fiets kan natuurlijk iedereen wel het verstilde Draaibrug aandoen om een typisch 19e-eeuwse sfeer op te snuiven.
Sorteer reacties
als je naar de officiele site van monumentendag gaat en je wilt kijken wat er in zeeland allemaal open is , kom je niet ver want er is hier volgens de site niet veel open...
