De toekomst van de delta is het centrale thema van de tweejaarlijkse Thijs Kramerlezing. Landschapsadviseur Sijmons bijt het spits af.
Zie ook:
Zeeland moet eindelijk eens kiezen. Stoppen met de mode van de dubbele doelstelling.
Niet tegelijk inzetten op zowel de zware haven- en industrie-economie, als
groen-blauwe activiteiten (recreatie, landbouw, natuur). Ga voor een delta
als groen-blauw hart. Dat is ongelooflijk belangrijk. Deze boodschap
presenteerde Dirk Sijmons, rijksadviseur voor het landschap, gisteren in de
eerste Thijs Kramerlezing, gehouden in een volle Koorkerk te Middelburg. De
keus voor een andere economische en ruimtelijke insteek - voor een groene
toekomst - moet binnen tien jaar zijn beslag krijgen, beklemtoonde hij.
- Sijmons legde een aantal adviezen op tafel:
- Nee zeggen tegen het
eindeloos aaneenrijgen van bedrijventerreinen;
- Gelet op de grote
vraag naar landelijk wonen kiezen voor een wooneconomie;
- Voorkom
een 'Westlandisering' van het landelijk gebied;
- Bouw de culinaire
kwaliteit uit, dat is één van de hoofdtroeven in het toeristisch verhaal van
Zeeland;
- Zorg voor échte vernieuwing van de recreatie om te
kunnen concurreren met goedkope vliegvakanties.
De rijksadviseur
wees erop dat de Zeeuwse delta te maken heeft met dezelfde problemen als de
andere 39 grote deltagebieden in de wereld. Er ligt de beste landbouwgrond,
ze bevatten de belangrijkste natte natuurgebieden, er is sprake van
doorgaande verstedelijking (in 2100 woont 30 procent van de wereldbevolking
in de deltagebieden) en ze zijn kwetsbaar voor de gevolgen van
klimaatverandering.
Sijmons onderstreepte het belang van een
grotere kustveiligheid. Niet door kustverkorting (hij herinnerde aan het
plan Tobbe uit 1967 om tussen Zeeuws-Vlaanderen en de Waddeneilanden een
compleet nieuwe dijk langs de kust te leggen) en niet door almaar hogere
dijken. "Met de zachte krachten van de natuur de waterwolf proberen te
temmen. Door bezinking en afslag de natuur het werk laten doen", stelde
hij.
Volgens hem kan bij het benutten van de ruimte niet langer op
de automatische piloot worden voortgegaan: landbouwgrond in beslag nemen
voor wonen en werken, vervolgens landbouwgrond winnen door beslag op de
natuur. "De grens van landwinning is hier bereikt. Hooguit aan de kust
zijn er nog wat mogelijkheden." Sijmons pleitte voor 'verstandig
rentmeesterschap'.
Hij vond dat naast het agrarische
productielandschap méér ingespeeld moet worden (dat past prima in de groene
toekomst) op wat hij noemde het 'consumptielandschap'. Als voorbeeld noemde
hij het houden van paarden. "In 1950 waren er 260.000 paarden in ons
land, nu 400.000. Dat betekent in economische zin heel veel. De
paardensector is even belangrijk als de bloembollen. Je kunt er wel 9000
kilometer witte hekken bijkrijgen. Maar in plaats van hekken kun je ook
hagen maken en zo het landschap mee ontwikkelen."
Sijmons
merkte op dat in de landbouw een nieuwe ontwikkeling onderweg is, 'die doet
beseffen dat we zuinig moeten zijn op de landbouwgrond en vooral de
kleigebieden zoals in de delta.' Bij terugkeer van getij in de deltawateren
- en daarmee oprukkende verzilting - hoort voor hem ook de verplichting de
zoetwatervoorziening veilig te stellen (onder meer door verbreding van
sloten).
Hij voorspelde dat zowel in de veehouderij als de
akkerbouw schaalvergroting verder doorzet. De boerderij van de toekomst -
meer een agrarische fabriek - beïnvloedt wel het landelijk gebied.
De rijksadviseur betoogde dat het recreatief product Zeeland meer moet zijn
dan allerlei fietstochten. "Laten we kiezen voor een duidelijke
marketing en kiezen voor de Zeeuwse cultuur." Hier zag hij een grote
rol weggelegd voor herstel van de Staats-Spaanse linies in
Zeeuws-Vlaanderen, verdedigingswerken uit de Tachtigjarige Oorlog.
Terugkerend naar het afzweren van het tweesporenbeleid, toonde Sijmons zich
vierkant tegenstander van de komst van een Westerschelde Container Terminal.
"Ik ben bang voor het binnenhalen van een groot kwaad. En als we de
kwestie van de verdieping Westerschelde niet oplossen, dan gebeurt wat niet
zou mogen: de Antwerpse bedrijven trekken naar zee. Dan krijgt ontpolderen
een andere klank; dan wordt het opspuiten." Hij waarschuwde voor
doorgaan met de dubbele economische doelstelling. "Doe je dat wel, dan
krijg je de doos van Pandora in Zeeland niet meer dicht."
Ruud
Schotting, hoogleraar watermanagement Roosevelt Academy brak een lans voor
snel inspelen op de klimaatverandering. "We moeten voorkomen dat we met
de rug tegen de muur staan en naar middelen moeten grijpen die we niet
willen." Hij had alle vertrouwen in de techniek om oplossingen te
bieden. "Het is eerder het geld dat een beperking vormt."
Historicus Steven van Schuppen meende dat mensen beter moeten luisteren naar
de stem van het water. Mensen lijken daar doof voor geworden, constateerde
hij, terwijl ze kansen kunnen benutten door op een slimme manier met de
dynamiek van het water om te gaan.
Sorteer reacties
