Een Franse handelsgeest onder de Lange Jan

door Theo Giele. zaterdag 10 april 2010 | 07:19 | Laatst bijgewerkt op: zaterdag 10 april 2010 | 09:07

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Het pand van de firma Denevers in de jaren dertig. Links de Reigerstraat. foto collectie familie Denevers

Het pand van de firma Denevers in de jaren dertig. Links de Reigerstraat. foto collectie familie Denevers

Op 17 mei 1940 werd een groot deel van Middelburg door oorlogsgeweld verwoest. De serie Middelburg 1940 laat de vooroorlogse stad herleven.

Een moeder met haar kinderen tussen de puinhopen. Het is juli 1940. Achter op de foto is te lezen dat hier ooit de spoelinrichting was. Op de plaats waar nu de parkeerplaats is aan de voet van de Lange Jan, zo tussen café Desafinado en het Hofje Onder de Toren, stond voor de oorlog de likeurstokerij en wijnopslag van Denevers aan het Koorkerkhof.

De jonge vrouw op de foto is Juliënne (1922), dochter van directeur Germain Denevers en Clara Mattelé. De jongen is haar broer Gérard.

Germain Denevers was een van de drie zonen van een Frans echtpaar dat in 1879 vanuit Rouffiac in de Auvergne naar Nederland emigreerde en in Middelburg terecht kwam. Eerst begonnen ze een winkeltje in paraplu's, maar al snel schakelden ze over op de import van wijn. In 1917 nam de firma Denevers de gebouwen over van de brouwerij De Vijfhoek. Die brouwerij had er sinds 1595 gebrouwen en was aan de voet van de Lange Jan gevestigd. Net als de brouwerij gebruikte Denevers gefilterd regenwater voor maken van de drank. Wanneer exact weet Juliënne niet meer, maar rond 1930 zette haar vader er een nieuw gebouw neer. De gebroeders Denevers, Juliënnes vader Germain en zijn broers Ernest en Joseph, hadden de ondernemingsgeest van hun ouders geërfd. Joseph huwde een Française en ging in Frankrijk wonen. In het bedevaartsoord Lourdes boerde hij goed in de toeristenindustrie. Ernest bleef in de zaak in Middelburg.

Het gezin Denevers woonde in de Nieuwstraat, in het pand Orliens, dichtbij hun winkel aan de Lange Delft. De kinderen van de katholieke familie Denevers bezochten uiteraard de katholieke lagere school. "Ik ging naar de Wal. Naar de school van de nonnen. Of ze streng waren die nonnen? Nee, hoor. Later kwam er ook nog een gewone onderwijzeres werken. Eentje die geen non was."

Juliënnes moeder Clara kwam van de overkant. Ze was de dochter van de burgemeester van Overslag. Vader was haar tegengekomen op een van zijn reizen door Zeeuws- Vlaanderen. Want het gedestilleerd en de wijnen bracht hij zelf aan de man. "Mijn vader reisde veel. We leverden aan zaken in heel Zeeland, West-Brabant en Zuid-Holland. En natuurlijk naar Frankrijk om wijn in te kopen."

Erg verfranst waren ze niet in huize Denevers. "Mijn oma sprak bijna geen Nederlands. Maar wij werden uitsluitend in het Nederlands opgevoed. Frans heb ik pas later geleerd op kostschool."

Want zoals gebruikelijk in die dagen, stuurden mensen die het zich konden veroorloven hun kinderen na de lagere schoolperiode en naar een internaat. Haar jongere broer ging naar Saint Louis, een jongensinternaat in Oudenbosch. Juliënne ging na de lagere school eerst nog een tijd naar de school van de dames De Cleijn Brem aan de Spanjaardstraat. Daarna vertrok ze naar een katholieke kostschool het Belgische Wachtebeeke, in de streek van waar haar moeder vandaan kwam. "Elk weekend reisde ik naar huis. Op zaterdagmorgen eerst met de bus naar Terneuzen. Daar stapte ik op de boot naar Hoedekenskerke. Vader haalde mij dan op met de auto. En op zondag bracht hij mij weer terug. Ik was echt niet de enige uit Nederland die op die Belgische kostschool zat. Er gingen veel Nederlandse meisjes naar toe."

Na het uitbreken van de oorlog, op vrijdag 10 mei 1940, kon Juliënne niet naar huis. Pas in de zomer keerde ze terug in Middelburg. "Ik had natuurlijk de berichten over het bombardement en de brand al gehoord, maar toen ik het met eigen ogen zag... de puinhopen, ik schrok er van."

De verwoesting van het bedrijfsgebouw aan het Koorkerkhof in 1940 was niet het einde van de firma. De productie werd voortgezet in een pakhuis in de Kuiperspoort. Vanaf 1963 gebeurde dat in de Sint Barbaragang, in nieuwe ruimten achter de nieuwe slijterij (uit 1958) aan de Lange Delft 84. De firma Denevers bleef tot 1988 drank produceren en verkopen.

 
Reacties
laatste eerstSorteer reacties
Het pleintje dat na de oorlog ontstaan is ziet er - aangezien er een gevelwand ontbreekt, waardoor er uitzicht is op de achterkant van de huizen van de Korte Delft - niet uit. Dit pand opnieuw opbouwen zou een hele verbetering zijn.

Er dient dan ook iets aan die dorpsgevel van dat lelijke naoorlogse namaakhofje gedaan te worden: zet er desnoods een verdieping op.

De gemeente heeft wel de mond vol over Middelburg als historische stad, maar doet er bedroevend weinig aan. Inmiddels wordt Middelburg, links en rechts door andere steden die veel minder historische grootsheid hebben en die niet stilzitten, ingehaald. Zie o.a. het voorbeeld van de opnieuw aangelegde haven in Breda.

Vooral het Burggebied tussen Lange Delft en Markt aan de ene kant en de Abdij aan de andere kant is aan sloop en historisch verantwoorde herbouw - die in een 1000-jaar oude stad past - toe.

De mensen die druk zijn om het oude Middelburg weer zichtbaar te maken verdienen een beloning. Gemeente; doe er dan ook iets mee.
Eremges - 10-04-2010 | 13:51

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig


Op de website van de PZC kunt u reageren op forums en artikelen. Zo weet de redactie wat er leeft. Sommige bijdragen worden ook gepubliceerd in de papieren krant. Reacties worden niet automatisch geplaatst.


De redactie behoudt zich het recht voor reacties te weigeren of in te korten. Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd. Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek wanneer een groot maatschappelijk belang in het geding is.


Walcheren

De PZC herbouwt het stadscentrum van het Middelburg van 1940 Dossier Fonteyne Dossier Spuikom