"Ken je Outbreak? Die film met Morgan Freeman, over dat aapje dat een
virus meebrengt naar Amerika? Daar is het mee begonnen. Ik zag die film en
wist: virussen, dát vind ik interessant.''
In die tijd werkte Jeroen nog in de Walcherse horeca. Zoals het bijna elke cafébaas vergaat: in de afwas, in de bediening, in de keuken en uiteindelijk in de papieren. Jeroen nam pizzeria Piccolo Mondo in Oostkapelle over en startte een paar jaar later Tex-Mex steakhouse Muchacha in Domburg.
,,Hard werken was dat. Als ik 's nachts thuiskwam, kon ik nog niet meteen slapen en dus ging ik een beetje zitten zappen. Dan beland je al gauw bij Discovery en National Geographic. Ik raakte verslaafd aan programma's als Forensic Detectives, Diagnosis Unknown en Unsolved Mysteries; over bacteriën en virussen. Geweldig vond ik dat! Zeker die virussen. Zo fascinerend dat ze zoveel kapot kunnen maken zonder dat je ze kunt zien. Ik zat te smullen."
Nog meer dan van zijn eigen werk, waar de sleur was ingeslopen. ,,De uitdaging was weg. Ik kreeg die witte pakken maar niet uit mijn hoofd en bezocht een open dag van de HZ, waarvan ik had gehoord dat er een opleiding biochemie zou bestaan. Daar kreeg ik te horen dat ik met mijn mavo-diploma welkom was, mits ik wiskunde, natuurkunde en scheikunde op havo-niveau zou halen. Via Bol.com haalde ik de boeken in huis. Het hele zomerseizoen van 2005 heb ik zitten blokken en ik heb het gehaald. Op 1 september verkocht ik mijn zaak en op 4 september zat ik in de schoolbanken."
Als 34-jarige tussen de 17-jarigen. Jeroen had er geen moeite mee. ,,In de horeca heb ik ook altijd met jongere mensen gewerkt. Dus ik ging gewoon mee op introductiekamp en borrelen bij de Concurrent of Popeye. Dat beviel me best. De opleiding ook. Het was weliswaar even wennen en wiskunde lag me nog steeds niet, maar dit was precies wat ik wilde."
Vaccins maken, daar droomde Jeroen van. Dus toen hij zich in het tweede jaar meer moest bezighouden met plastic en petrochemie, ebde zijn motivatie een beetje weg. ,,Maar ik heb nooit overwogen te stoppen. Het derde jaar werd ook weer een stuk leuker, toen we ons echt gingen bezig houden met biochemie en DNA-technieken. Ik kon me storten op de skeletten van de Oude Markt in Vlissingen, maar ik koos voor onderzoek om olie uit algen te krijgen. Toch liever het levende. Dat kan tenminste verrassen."
De stages kwamen in het laatste jaar. Eerst dook Jeroen op de Universiteit van Kaapstad in een virus dat rupsen infecteert, daarna hield hij zich op de Erasmus Universiteit bezig met het Dengue-virus, ofwel knokkelkoorts. ,,Een virus waar elk jaar vijftig- tot honderdduizend mensen mee geïnfecteerd raken en soms doodziek worden, maar waar tot voor kort te weinig mensen aan stierven om vaart te zetten achter het vaccin. Nu het virus zich door klimatologische veranderingen in sneltreinvaart uitbreidt, is de nood steeds hoger. De mug heeft Zuid-Europa inmiddels al bereikt."
Het vaccin raakt langzaam maar zeker in zicht. Daar heeft Jeroen een bijdrage aan geleverd: samen met andere analisten heeft hij ontdekt dat het laatste deel van de genetische code bij drie van de vier serotypen van het virus identiek is, waardoor het virus sneller gediagnosticeerd kan worden. Al tijdens zijn stage werd duidelijk dat Ab Osterhaus - ja, die van tv - de Oostkapellaar graag wilde houden in zijn laboratorium. Daar zei Jeroen natuurlijk geen nee tegen; hij werkt er inmiddels al twee weken als 'gesalarieerd analist'.
Hij doet onderzoek naar Chikungunya, het virus dat de Denguemug bij zich draagt. En als hij tijd over heeft, gaat zijn aandacht naar Dengue. ,,Fantastisch. Echt een droom die uitkomt. Ik zit tussen de beste wetenschappers van Europa. Op mijn afdeling lopen epidemiologen, pathologen, immunologen, biologen, artsen en analisten. Elke dag leer ik zóveel! Die combinatie van kennis is geweldig. En dan die borrels? Vorige week hadden we nog het Mexican Flue Happy Hour.''
Tja, die horeca gaat er nooit helemaal uit. Maar het is toch vooral de fascinatie voor virussen. Binnenkort wordt Jeroen opgeleid tot het een-na-hoogste veiligheidsniveau van laboratoria: Bio Safety Level 3. Daar wordt gewerkt met veroorzakers van ernstige ziekten waartegen nog geen remedie is gevonden. Onderzoekers gaan er uitsluitend via een sluis naar binnen en houden zich niet alleen bezig met genetische codes, maar met het volledige virus. Ze pakken er zo een bloedmonster HIV of Mexicaanse griep uit de kast. ,,Een risicovolle afdeling. Vandaar die speciale opleiding. Spannend, maar leuk. Nog leuker is om virussen zelf op te kweken. Dat doen we ook. En ja, ook testen op dieren. In de kelder zitten onder meer muizen en makaken. Ik heb het nog nooit gedaan en ik moet zeggen, ik zie er als een berg tegenop. Maar we moeten wel. Anders moet het op mensen."
Het zal niet lang meer duren voor Jeroen Oostkapelle verruilt voor Breda, om dichter bij zijn werk te wonen. Zijn motivatie is nog lang niet gestild, sterker nog, die groeit met de dag. Jeroen droomt ervan om echt viroloog te worden, van het Ebola-virus, van het meest toonaangevende onderzoekscentrum in Atlanta.
,,Wie weet. Ik had ook nooit kunnen bedenken dat ik zo ver zou komen. Maar ja, als je iets écht wilt, dan lukt het. Dat heb ik maar weer bewezen. Die televisieprogramma's? Om de meeste lach ik nu. Ik zou willen dat wij alles in een half uurtje konden oplossen."
