'D'r is weer overschot !'

door Theo Giele. zaterdag 12 september 2009 | 08:05 | Laatst bijgewerkt op: zaterdag 12 september 2009 | 08:26

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
De Rijksleerschool in de Sint Sebastiaanstraat. foto collectie Rinus Pluijmers

De Rijksleerschool in de Sint Sebastiaanstraat. foto collectie Rinus Pluijmers

Elke keer als Rinus Pluijmers (1921) voor het stadhuis van Middelburg staat en de ruitertjes bij het uurwerk ziet bewegen, moet hij denken aan zijn eerste dienstbetrekking. "Ik was een jaar of zestien en had bij de Arbeidsbeurs aan de Wagenaarstraat een kaart gekregen waarop stond dat ik me moest melden bij het stadhuis.

Daar was een firma uit Haarlem bezig met het maken van de bliksemafleiding. En ik moest naar boven: gaatjes tappen voor de beugels van de bliksemafleiders."

Rinus werd geboren in IJzendijke. Op jonge leeftijd verhuisde het gezin Pluijmers naar Middelburg. Hij ging naar de lagere school op de hoek Lange Delft-Sint Janstraat. Het gezin woonde in de Sint Sebastiaanstraat. Wie goed kijkt ziet de kleine Rinus nog op het stoepje voor het huis zitten. De foto van het straatje met de Rijksleerschool heeft een ereplaatsje in zijn Vlissingse woning. "De fotograaf wilde toen dat ik wegging, maar ik bleef gewoon zitten."

Het waren jaren van armoede. Als jong ventje was hij vaste klant bij het 'Soepuus', dat vlakbij was. Als alle klanten geweest waren werd er geroepen 'd'r is overschot'. "Dan werd ik er op uitgestuurd. Onder in de pannen zat nogal eens wat vlees. Dan zeiden ze: daar heb je dat ventje weer, die rooie. Dat voelde als een messteek in mijn rug." Na een periode bij zijn tante in IJzendijke te hebben gewoond, keerde hij in zijn tienerjaren terug naar Middelburg. Na het klusje aan de gevel van het stadhuis werkte Rinus bij koper- en blikslager Van Aartse aan de Pottenmarkt. 's Avonds ging hij naar de avondschool aan het Molenwater.

Via Van Aartse kwam Rinus in 1941 terecht bij Koninklijke Maatschappij De Schelde in Vlissingen, waar hij nog altijd woont ('Maar mijn hart ligt in Middelburg').

De meidagen van 1940 staan hem nog helder voor de geest. "Met wat telefoonpalen en stenen van het gesloopte soephuis bouwde ik een schuilderkelder bij ons huis aan de Sint Sebastiaanstraat. Ik herinner me nog een hoge Franse militair, met van die rode biezen op zijn broek, die mij bezig zag. Hij stak zijn duim omhoog."

De schuilkelder heeft Rinus niet meer af kunnen maken. Op 17 mei vielen de bommen. "Waarom we nog in de stad waren? We konden nergens naar toe. We moesten wel blijven. Bij de Langevielebrug zag ik een natuurkundeleraar van de avondschool, meneer Kolsters. Hij was met zijn fiets in de Langeviele gevallen en vroeg me hem te helpen. We zijn toen teruggegaan naar de Segeerstraat en hebben spullen van hem op een handkar helemaal naar de Nadorstweg gebracht. Na het bombardement bleek dat zijn huis was blijven staan."

Rinus' grote passie was het toneel. Via de radiodistributie hoorde hij acteurs in de hoorspelen. "Ik was er dol op. Bij de voetbal hadden ze cabaretclub Groen-Wit. Zo ben ik begonnen met het lezen van teksten. We speelden het stuk De Kraters in het Schuttershof. Ik was de pastoor. Voor het decor zorgde ik zelf. Een kruis aan de muur, een plattebuiskachel en van Van Aartse mocht ik zo'n mooie antieke, roodkoperen lamp meenemen."

Graag was Rinus beroepsacteur geworden. Dat lukte gedeeltelijk. Na de oorlog maakte hij deel uit van de toneelgroep de Zuidwesters, met onder anderen Nelly Kunst, Jo en Wim den Hollander en Wim de Graaf.

"We speelden door heel Zeeland. Soms ging ik recht van het toneel door naar mijn werk."

Een van zijn rollen was die van Kees-laat-je-scheren. Een bekende verschijning in het Middelburg van zijn jonge jaren.

"Kees-laat-je-scheren. Ik zie hem nog lopen met de gaten in zijn schoenen. Hij heette eigenlijk Kees Matthijsse. Kinderen riepen hem na: 'Kees-laat-je-scheren! Kees-laat-je- scheren!"

Rinus kent de tekst nog uit zijn hoofd waarin de berooide veterverkoper de toehoorders waarschuwt dat het kan verkeren in een mensenleven. Hij declameert de tekst nog vol verve uit zijn hoofd. Zijn vrouw luistert geboeid. Nog altijd, na al die jaren.

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig


Op de website van de PZC kunt u reageren op forums en artikelen. Zo weet de redactie wat er leeft. Sommige bijdragen worden ook gepubliceerd in de papieren krant. Reacties worden niet automatisch geplaatst.


De redactie behoudt zich het recht voor reacties te weigeren of in te korten. Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd. Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek wanneer een groot maatschappelijk belang in het geding is.


Walcheren

De PZC herbouwt het stadscentrum van het Middelburg van 1940 Dossier Fonteyne Dossier Spuikom