Op les bij de dames De Cleijn Brem

door Selma Osman. zaterdag 15 augustus 2009 | 06:58 | Laatst bijgewerkt op: zaterdag 15 augustus 2009 | 12:26

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
De Middelburgse meisjesschool, omstreeks 1936. De foto is genomen in de schooltuin met de klaslokalen op de achtergrond.foto collectie Willy Simpelaar

De Middelburgse meisjesschool, omstreeks 1936. De foto is genomen in de schooltuin met de klaslokalen op de achtergrond.foto collectie Willy Simpelaar

Op 17 mei 1940 is een groot deel van de Middelburgse binnenstad door oorlogsgeweld verwoest. Op www.pzc.nl/middelburg1940 laten we de vooroorlogse stad herleven.

Gedraag je als een jongedame. Hoe vaak heeft ze die woorden in haar jeugd niet gehoord. De nu 87-jarige Willy Simpelaar uit Vlissingen bracht haar middelbare schooltijd door op de Middelburgse meisjesschool. Deze school aan de Spanjaardstraat ging in de vuurzee van 1940 verloren.

Ze ziet het gebouw nog zó voor zich: "De school stond recht tegenover de Haringplaats. Aan de voorkant leek het meer een groot huis, net als alle andere. De directrice woonde erboven. Je had een lange gang, met een zijgangetje dat uitkwam op een grote hal. De klaslokalen waren aan de achterkant."

Het strenge oog van directrice De Cleijn Brem ontging niets. "Als je niet netjes genoeg liep, was het: 'Willy, kom even terug'. En dan moest je opnieuw de gang lopen.

Eerst moesten wij altijd naarbinnen, daarna de meisjes van de dorpen met hun fietsen, één voor één. Als het slecht weer was, moesten ze de fietsen dragen."

Een oude schoolfoto, gemaakt in de tuin voor de klaslokalen met hoge ramen, is het enige tastbare bewijs dat ze bezit. Maar de oud-Middelburgse kan nog levendig over haar schooltijd vertellen. Zo brak ze ooit een been terwijl ze uitgleed in de modder in de schooltuin. In plaats van medeleven kreeg ze van de Duitse lerares een reprimande. "Haar reactie was: Het zal je eigen schuld wel zijn. Je hebt natuurlijk te hard gelopen en dat doet een jongedame niet." De meeste overtredingen, weet ze zeventig jaar later nog, werden gemaakt tijdens de tekenles. ,,We hadden van die tekenborden op een poot. Zette je even je voet eronder, dan ging de hele zaak neer. Dat vonden ze een groot vergrijp. Je moest er voor terugkomen."

Toch kijkt ze terug op vijf gelukkige jaren op school G. "Het was er streng, maar ook plezierig. Ik houd van talen, dus ik kwam helemaal aan mijn trekken. Onze directrice gaf Engels en van haar zuster kregen we Franse les."

In de stad werd de school de 'jongedamesschool' genoemd. ,,Wij zeiden dat zelf niet. Ik denk dat het kwam omdat onze directrice altijd zei: 'Gedraag je als een jongedame'." Zowel Willy als haar twee zussen werden door hun moeder naar de school van de dames De Cleijn Brem gestuurd. ,,Waarom? Tja, je had in die tijd ook de HBS en het gymnasium. De meisjesschool stond goed bekend. Mijn moeder was een zeer vooruitstrevend mens. Ze riep altijd: 'kennis is macht'."

De school werd niet alleen bezocht door Middelburgse jongedames, herinnert Willy Simpelaar zich. Ook meisjes uit de omringende dorpen en zelfs van Zuid-Beveland fietsten ernaartoe. ,,Er zaten burgemeesters- en doktersdochters op en adellijke meisjes. Toch was de school niet heel elitair. Iedereen kon er naar toe.''

De natuurkundeleraar had het soms zwaar te verduren tussen al die ' giechels en giebels'. ,,Zo noemde hij ons. Wij noemden hem oehoe, omdat hij altijd zei: 'Juffer oe moet oe les goed leren'. Ik meen dat hij uit Groningen of Drenthe kwam."

Ook weet ze nog dat bij het uitgaan van de school een bakkersknecht de jongedames stond op te wachten met een kar vol lekkers. ,,Als je een gulle bui had, dan kocht je voor vijf cent een roombroodje of een bolus.''

Dochter Ilse heeft altijd genoten van de anekdotes van haar moeder. "Wij vonden ze prachtig. Hoewel de verhalen van mijn vader veel ondeugender waren. Hij zat op de HBS. Daar lieten ze wel eens een stinkbom los in de klas. "

Gezamenlijke feestavonden van de middelbare scholen in Societeit de Vergenoeging aan de Markt waren dé geledenheid om elkaar te ontmoeten. Flaneren gaf in die tijd geen pas. ,,Dat was niet netjes. 't Hoorde niet.'' De wekelijkse dansles sloeg Willy niet graag over. Niet alleen omdat ze van dansen hield. ,,Het was ook gezellig dat daar jongens kwamen. Kon je ook nog eens andere gesprekken hebben."

Het bombardement maakte Willy nog net mee, voor ze eind 1940 naar Amsterdam vertrok om de verpleging in te gaan. Haar jongere zus zat toen nog wel op de meisjesschool. ,,Na de brand ging zij naar een gemengde school, want de meisjesschool was weg."

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig


Op de website van de PZC kunt u reageren op forums en artikelen. Zo weet de redactie wat er leeft. Sommige bijdragen worden ook gepubliceerd in de papieren krant. Reacties worden niet automatisch geplaatst.


De redactie behoudt zich het recht voor reacties te weigeren of in te korten. Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd. Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek wanneer een groot maatschappelijk belang in het geding is.


Walcheren

De PZC herbouwt het stadscentrum van het Middelburg van 1940 Dossier Fonteyne Dossier Spuikom