Sien den Hollander op de Wal, 1930.
Prachtig vond ze het, toen ze begin dit jaar het vooroorlogse buurtje bij de
Lange Jan in de krant zag staan. Sien Paliwoda-den Hollander woonde daar
begin jaren dertig, op de Wal. In mei 1940 is de buurt verloren gegaan.
Zie ook:
Aanleiding voor het artikel eerder dit jaar in de PZC was het project van
Lukas de Jong, om de verdwenen vooroorlogse buurt bij de Lange Jan virtueel
te herbouwen. Inmiddels is dit project uitgebreid en werkt De Jong samen met
de PZC aan de herbouw op internet van het vooroorlogse Middelburg.
Mevrouw Paliwoda was vooral getroffen door de illustratie die bij het
verhaal over Lukas de Jong stond: een tekening van de bakkerij van zijn
overgrootvader (op de hoek van de Kapoenstraat en de Wal), met op de
achtergrond de Lange Jan. Ze heeft namelijk een foto van zichzelf precíes op
diezelfde plek. De foto is gemaakt in 1930, rond haar vijfde verjaardag. Ze
had een pop gekregen. ,,Van m'n vader en moeder. Met een wagentje erbij. De
pop had een oranje pakje aan. Dat had m'n tante gebreid. Mijn oudere zus
Suus had ook een pop gekregen, met een groen pakje." De foto is genomen
voor haar huis aan de Wal.
Sien den Hollander was een jaar of drie
toen ze op de Wal kwam wonen. Ze was geboren aan de Seisweg en had daarna
ook nog een jaar of twee in de Reigerstraat gewoond. ,,Dat huis staat er nog.
" Ze schat dat ze tot ongeveer haar tiende aan de Wal heeft gewoond. Al
voor de oorlog verhuisde het gezin, met naast Sien en Suus nog een zusje,
Paula, naar de Seisstraat. De verwoesting van 'hun buurtje' heeft het gezin
dus niet direct meegemaakt.
Sien Paliwoda-den Hollander heeft mooie
herinneringen aan de Wal en omgeving, tussen Markt, Lange Jan en Lange
Delft. ,,Het is zo zonde dat het allemaal weg is." Moeiteloos somt ze
op welke winkels er in de bedrijvige buurt waren. Zoals in het stukje van de
Wal, achter dat meisje met de pop: bakker Van Dijk; Van Sluijs, die
petroleum en kachelhoutjes verkocht; juffrouw Esink en schoenmaker Van den
Broek. Het huis op de achtergrond schrijft ze toe aan Schulte & Thieme,
de drogist.
Ze heeft nog meer foto's uit de tijd dat ze op de Wal
woonde, bijvoorbeeld die waarop ze met de nieuwe fiets van haar zus staat.
Daarop is ook een stukje van de Wal te zien. ,,Helemaal rechts, met de grote
gevel, was de katholieke school. Daarnaast had je de hoedenzaak van Le
Cointre. In het grote gebouw links op de foto was een bananenpakhuis.
Kunstschilder Kimpe had daarboven een studio. Een stukje verderop zat de
Stroopoort. Op het andere hoekje had je de bierbrouwerij van de familie
Seijmour. Dan had je ons huis en naast ons woonde de familie Blaser.
,,Meneer Blaser was reiziger: vertegenwoordiger bij Wiener, een dure
kledingzaak in de Lange Delft. Hij was getrouwd met een Duitse. Zij was z'n
tweede vrouw. Zijn eerste vrouw, een joodse, was overleden. Blaser had vier
kinderen, van zijn eerste vrouw. Twee van hen zijn in de oorlog vergast."
Verderop in het stukje straat waar de familie Den Hollander woonde, waren
onder meer nog een café, een slager, een groenteboer en een bloemist. Het
was een echte middenstandsbuurt. Toch had de familie Den Hollander er geen
winkel. De vader van Sien was opperman in de bouw. ,,Mijn moeder heeft wel
eens geprobeerd een winkeltje in kruidenierswaren te beginnen, maar dat
duurde niet lang. Later werd ze caissière bij bioscoop Alhambra op de Markt.
Dat heeft ze een hele tijd gedaan."
Vanwege de bierbrouwerij
naast het huis van de familie Den Hollander stond het in dit deel van de
straat altijd vol met kratten en vaatjes. ,,Ik ruik het nu nog. Ik ben eens
op zo'n vaatje gevallen. Ik was nogal een druk kind. Ik had een gat in m'n
hoofd. Marie, de dochter van Seijmour, is toen met me naar het ziekenhuis
geweest."
Sorteer reacties
