Mimi José Netto wil haar oorlogsherinneringen blijven delen met anderen. foto Lex de Meester
VLISSINGEN - l Het is al ruim tien jaar geleden dat Mimi José Netto haar herinneringen aan haar kindertijd in de oorlog opschreef.
In 2004 werd haar verhaal uitgegeven onder de titel Het Steenbeestje. De herinneringen blijven bestaan en Netto houdt de wens ze te willen delen met anderen. Afgelopen week hield ze voor het eerst een lezing, in de bibliotheek in Vlissingen.Na een leven vol omzwervingen door heel Nederland is Netto (72) enkele jaren geleden neergestreken in Vlissingen. Ze werd geboren in Arnhem, in 1936. Kort daarna verhuisde het gezin naar Nijmegen, daarna naar Haarlem. Toen brak de oorlog uit en vertrok de familie naar Maastricht. Netto was drieënhalf jaar oud.
De oorlogsjaren hebben diepe sporen achtergelaten bij Netto. Bombardementen, beschietingen, slachtoffers, gevaarlijke situaties wegens de verzetsactiviteiten van haar familie, evacuaties: de herinneringen blijven levend en lijken zelfs weer dichterbij te komen nu ze ouder wordt. En nog steeds: ,,Als het onweert of er is vuurwerk: dan heb ik het niet meer."
Netto wil met haar verhaal vertellen wat de oorlog teweegbracht in het dagelijkse leven van 'gewone mensen'. ,,Ik wil doorvertellen wat er gebeurd is, niet in de kampen, maar in een gewoon gezin." Het opschrijven ervan had ook een therapeutische achtergrond. In 1994 zei haar huisarts in Friesland, waar ze toen woonde: 'Je hebt een oorlogstrauma, je moet het opschrijven'. Het werd uiteindelijk Het Steenbeestje, een mooi, ontroerend en persoonlijk boekje over een meisje in de oorlog én daarna. Want: ,,Ook na de oorlog was er nog veel ellende."
De titel is ontleend aan een herinnering uit Maastricht in juni 1944. Het is mooi weer, Mimi José dwaalt - tegen het verbod van haar moeder in - iets te ver van huis weg en geniet van haar gevoel van blijheid, vrijheid en rust, 'na nachtenlang sirenes en vliegtuigen die in eindeloze formaties overvlogen'. Dan ziet ze tussen de keien een klein rood beestje. Een steenbeestje, noemt ze het. 'Een moment van volmaakt geluk.' Ze merkt niet eens dat de sirenes weer gaan en dat in de verte haar moeder hysterisch haar naam roept. Ze keert pas terug naar de werkelijkheid als ze het gedreun van bommenwerpers hoort. Als ze terug naar huis rent, slaan de brandbommen al in. Ze weet met haar vader, moeder en twee zusjes op tijd in de schuilkelder te komen. Als ze er weer uitkomt, ziet ze wat de bombardementen hebben aangericht: overal doden, kermende slachtoffers en branden. 'Ik denk dat dit de meest schrille tegenstelling in mijn leven is geweest. Eerst een vredige atmosfeer, waar ik in weggedoezeld was, en dan zo'n inferno. De stumpers die net de schuilkelder onder de pastorie niet hadden gehaald, zullen mij altijd bijblijven.'
Het Steenbeestje is zowel geschikt voor volwassenen als voor jongeren. Het kost 12 euro en is te bestellen bij Stichting Uitgeverij Barabinsk in Leiden (071-531.42.65 en www.barabinsk.nl ). Zie ook: www.hetsteenbeestje.nl .
