ZIERIKZEE - Het is meer dan een ingrijpende restauratie van een monumentenpand, vinden bouwondernemer Dick Quant, installateur Rinus Otte van de firma Saman en eigenaresse Victoria Kloek van de patriciërswoning aan het Kraanplein 22 in Zierikzee. Zij zijn de architecten van een innige omhelzing hier tussen heden en verleden.
"Alles is in nauw overleg tot stand gekomen", benadrukt Kloek. Ze kijkt met intens plezier terug op de afgelopen twee jaar waarin deze 16e - 17e eeuwse woning stukje bij beetje op de tijd is teruggewonnen. Veel anderen zouden het bij de ontdekking van alle verborgen gebreken wellicht hebben laten afweten. Zo niet Victoria Kloek. Als beeldend kunstenares heeft ze ook een warm kloppend hart voor architectuur door de eeuwen heen. "En geld om in dit huis te investeren", erkent ze. Quant en Otte knikken instemmend. "Het is geweldig voor dit pand dat iemand zo'n restauratie laat uitvoeren. Weggetimmerde bouwval zou het alternatief zijn." Eind 2004 begon de restauratie van deze verwaarloosde patriciërswoning, waarin al vijf eeuwen wordt geleefd en gewerkt. Ooit maakte de benedenverdieping deel uit van een serie pakhuizen langs de Oude Haven. Bij de ontdekking van de poortachtige tussendeur en het bijbehorend 'mandeurtje' naar het naastgelegen pand ging een juichkreet op. De contouren ervan zijn nu met okerkleurig pleisterwerk in de fraai gerestaureerde muur gemarkeerd.
Kloek wilde ook de 'littekens' uit het verleden in ere hersteld zien. Geen recht toe, recht aan werk dus, maar grillig uiteenlopende voegen zoals vroeger. Die prachtige muren zaten overigens verstopt achter gipsplaten en leidden daar een zieltogend bestaan. De muren zijn vernieuwd met oud materiaal. "IJsselstenen, Utrechtse stenen en moppen", somt Quant op.
Hij doet voor die oude bouwmaterialen vaak een beroep op gespecialiseerde handelaren in Utrecht. Ware euforie bij de bouwers ontstond bij de vondst van een watergang van weleer, grotendeels afgedekt met eeuwenoude tegeltjes in de hoek van de kelder. Met een glazen plaat in de vloer en een uitgekiende verlichting is op ingenieuze wijze zicht gecreëerd op deze historische zoetwatervoorziening.
Naast dit soort verrassingen, waren er ook momenten van volledige verbijstering. Quant erkent even in alle staten te zijn geweest bij de ontdekking van een grote schouw, die als het ware tegen de muren hing en op geen enkele manier door de balken werd ondersteund. "Levensgevaarlijk", luidde zijn oordeel eveneens over het feit dat een draagbalk bij het trapgat ooit was doorgezaagd. Inzakken van alles wat er boven lag, was zeker niet denkbeeldig.
Uiteindelijk moest het overgrote deel van hout en steen worden gerenoveerd of vervangen. Alle oorspronkelijke koppen van de moederbalken kregen in de strijd tegen de houtrot een uitvoering in kunstharsmortsel. Ook een deel van de kinderbalken werd vervangen.
"Op een bepaald moment was het hier een woud van stutten en konden we van de kelder tot aan het dak heenkijken", zegt Otte. Het unieke van deze restauratie acht hij de verfijnde combinatie van hedendaagse techniek binnen een monumentale ambiance. Als installateur dwong hem dat tot creatieve verwerking van leidingen, stopcontacten en aansluitingen voor digitale apparatuur.
De eigenaresse prijst allen die aan het resultaat hebben bijgedragen. Sherryl Hugget-Evertse bijvoorbeeld, de ontwerpster van de glas-in-lood-ramen, maar ook de slopers die met fluwelen handschoenen de siertegeltjes uit verschillende eeuwen wisten te redden.
Victoria Kloek wil haar ervaring delen met mensen die in stilte willen genieten. Zij houdt tot november dit jaar elke derde donderdag open atelier tussen 13.30 en 16.30 uur, te beginnen op donderdag 22 maart. Haar 'atelier-menu' bestaat uit steen en hout als voorgerecht, gevolgd door een 'amuse-bouche' oftewel het bekijken van de oude waterloop. Verder biedt haar atelier als hoofdgerecht uiteraard kunst in de vorm van schilderijen en pastels. "En als toetje zijn er lettertjes, oftewel een gedicht om mee te nemen. Dit alles is mijn antwoord op de vercommercialisering en het jachtige in de huidige tijd", zegt Kloek. Ze is dolgelukkig met haar gerestaureerde pand. Op de gevel prijkt het woord Vryheydt. Dat is niet de oorspronkelijke naam, maar wel het credo van de eerste verzetsgroep in de 16e eeuw tegen ontwikkelingen in Spanje destijds.
