Het laatste doorlaatcaisson werd zaterdag 1 mei 1971 onder grote belangstelling naar z'n plek gemanoeuvreerd. Daarna werden de caissons één voor één gesloten zodat de Grevelingen definitief van de Noordzee werd gescheiden. archieffoto Zeeuwse Bibliotheek / Beeldbank Zeeland.
Honderden mensen hebben bijna tien jaar gewerkt aan de 6,2 kilometer lange verbinding tussen Schouwen-Duiveland en Goeree-Overflakkee.
Eén van de mensen die de hele periode intensief betrokken is geweest bij het project is Daan von Eugen (78) uit Ouwerkerk. Hij werkte van 1963 tot 1972 als uitvoerder aan de dam.De klus begon, na het treffen van voorbereidingen in de werkhavens, met het opspuiten van de Middelplaat en de Kabbelaarsbank. Twee grote stroomgaten, het Springersdiep in het noorden en het Brouwershavense Gat in het zuiden, zijn op verschillende manieren gedicht. "Voor het zuidelijke stroomgat is de kabelbaan ingezet die ook bij de aanleg van de Haringvlietdam is gebruikt", weet Von Eugen. "Ook bij de bouw van de Grevelingendam is de kabelbaan gebruikt. Voor zover ik weet is het de laatste keer dat er met deze techniek is gewerkt. Er kleefden te veel onzekerheden aan."
Ook de rol van Rijkswaterstaat veranderde na de bouw van Brouwersdam. "Waterstaat leverde een gedetailleerd bestek aan en kocht alle materialen in." Dat wilde nog wel eens voor problemen zorgen. "We hebben veel met mijnsteen gewerkt. De bedoeling is dat de stenen tussen de 80 en 200 kilo zwaar zouden zijn. Maar in de praktijk bleken er veel grotere stenen tussen te zitten, soms tot 500 kilo zwaar. Von Eugen: "Als we dat zelf hadden ingekocht, was zo'n schip teruggestuurd naar België. Maar uiteindelijk kwamen we altijd weer tot een oplossing. In dit geval kwamen er twee mannen uit de groeve opdraven. Wij hadden zonder resultaat ingehakt op die te zware blokken. Die mannen wisten met één tik van een hamertje de stenen te splijten. Dat was een lust om te zien."
Von Eugen was met name betrokken bij het noordelijke deel, dat gesloten werd met caissons. "Die werden in de haven van Bommenede gemaakt." Om de 68-meter lange gevaartes naar de dam in wording te slepen, moesten geulen worden uitgebaggerd. "Dat zand gebruikten we weer voor de bouw van de dam."
Het werk was zwaar en niet zonder risico. "De mensen hadden het over het Dijksbouwzonnetje als de de maan bedoelden. Als het 's nacht laag water was werkten we door, want met laag water was er altijd werk."
Ondanks het zware werk, koestert Von Eugen goede herinneringen aan de bouw van de Brouwersdam.. "Op die leeftijd realiseerde ik me niet altijd voldoende wat er gebeurde. 'We veranderen landkaarten' zeiden we wel eens tegen elkaar." Zelfs het weer veranderde. "Achteraf hoorden we van mensen in de buurt dat onweersbuien bijvoorbeeld bleven hangen in plaats van dat ze overdreven. Dat is toch apart om mee te maken."Dit is het slot van deze serie. Alle artikelen zijn terug te lezen op www.pzc.nl/grevelingen
Sorteer reacties
