ZIERIKZEE - De hoogaars ARM17 is in 1878 in Arnemuiden gebouwd en was bedoeld voor de garnalenvangst.
Later werd het omgebouwd tot plezierjacht.Het eikenhouten schip met de naam Vrouw Adriana is 13,65 meter lang, 4,50 meter breed en heeft een diepgang van 70 centimeter.
De vrijwilligers van de Museumhaven Zierikzee hebben onder leiding van scheepstimmerman Peter Weeda de ARM17 in vier jaar tijd gerestaureerd. Dat is gebeurd met subsidie van de Europese Unie. "Het viel alleszins mee," zegt schipper Frans Jansen van de Vrouw Adriana (ARM17), over de proefvaart met deze gerestaureerde hoogaars uit 1878.
Maar daar is wel het een en ander aan vooraf gegaan. Want deze vrijdagochtend op de Oosterschelde leverde twee 'leermomenten' en een waslijst aan technische aanpassingen op.
"We hebben vanochtend de babbe met reuzel ingesmeerd," zegt scheepstimmerman Peter Weeda voor vertrek uit de Zierikzeese haven. En hij wijst naar een vette leren lap, die moet voorkomen dat de mast schade oploopt door het draaien van de spriet om de mast.
De bemanning is enthousiast. Zó enthousiast dat omwille van een mooie foto reeds in de haven de zeilen erop gaan. En dat hadden ze beter niet kunnen doen, want de platbodem wordt door de wind opzijgezet. "Gaat niet goed! Kluiver los!," schreeuwt Jansen en hij geeft extra gas om roerdruk te krijgen. Op een metertje missen we een afgemeerd zeiljacht. De Vrouw Adriana - veertien ton eikenhout en een tonnetje ijzer - had het polyesterjacht gekraakt als ware het een pelpinda.
Maar dan gaat het lekker. Voorbij het havenhoofd krijgen we echte wind en halen een knoopje of vier. Een bruinvis ziet het even aan voor hij weer onderduikt. Schipper Jansen wil overstag, maar de fok wordt te laat omgezet en de ARM17 gaat braaf in de wind liggen. Ook de tweede poging mislukt. De derde keer moet lukken, want we gaan op een mosselzaadinstallatie af. Met hulp van de motor gaan we door de wind. Even later ontdekken we dat overstag gaan beter gaat als het tweede voorzeil (de kluiver) wordt neergehaald.
"Ik wil 'm effe voelen," zegt Jansen en hij neemt behalve de helmstok ook de grootzeilschoot ter hand. Maar dat blijkt iets teveel krachten voor één mens. Hij vindt de ARM17 lekker varen, maar moet wel wennen aan het verlijeren (dwars varen) dat een platbodem nu eenmaal doet op de wind.
Bij terugkeer in het kanaal vraagt machinist Aad Hubregtse assistentie van de havendienst. De oliedruk van de Perkins dieselmotor is erg laag en de hij vreest voor de lagers. Een assistent-havenmeester maakt onze lijn vast aan zijn boot en trekt. Maar hij zit te bellen en let niet op. We verlijeren snel naar de stenen wal. Opnieuw slaakt Jansen een harde kreet, waardoor we net niet aan de grond lopen.
Terugblikkend, thuis in de Museumhaven, stellen we vast dat er nog enkele aanpassingen (waaronder een nieuwe oliepomp) nodig zijn voordat het schip echt in de vaart komt.
Jansen: "Ach, met zo'n oud schip verwacht je toch met een gebroken zwaard, een halve mast en zinkende binnen te komen. Zo bezien valt het alles mee. Maandag doen we weer een tochtje. Kijken of we Burghsluis kunnen halen."
