Je eigen voedsel veroveren, dat geeft een oergevoel
Misschien blijkt het eind dit jaar wel hét nieuwe woord van 2010 te zijn: de urban jager-verzamelaar. Meneer Wateetons (spreek uit: Wat eet ons?, zie kader) gebruikt het om aan te duiden wat voor soort mensen afkomt op zijn 'Wildplukwijzer'.
Dat is een interactieve Google Maps-kaart waarop staat aangegeven waar 'publieke fruitbomen' en ander gratis voedsel te vinden is. Zo wijst op Walcheren ene 'M' de weg naar een boomgaard waar vrijelijk appels en peren geplukt zouden mogen worden en ook ene Ange heeft haar sporen nagelaten.
Veel gebruikers van de wildplukwijzer hanteren een nickname.
Voor Meneer Wateetons, die de site beheert, is hun ware identiteit ook niet van belang. Wél controleert hij of ze geen onzin op de site zetten, of dingen die niet mogen.
"Iemand had een bericht gepost over kiwi's in de paleistuin van Het Loo. Die heb ik verwijderd. Alleen echt openbare plekken zijn toegestaan."
Hoewel hij dus niet precies weet wie er schuilgaan achter de namen van de wildplukkers, heeft hij wel een indruk van het soort mensen dat zich tot de site aangetrokken voelt. Niet zozeer de plattelandsbewoner die zó ook wel weet waar sleedoornheggen staan of die zelf in zijn tuin een paar fruitbomen koestert. Maar wel de bewoners van verstedelijkte gebieden, culinair avontuurlijk aangelegd, met een voorliefde voor puur voedsel en een romantische 'terug-naar-de-natuur'-inborst. Misschien zelfs met een sluimerend jachtinstinct, dat zegt: voedsel moet niet in een supermarkt gekocht worden, het moet als buit mee naar huis gesleept worden. Geplukt, gejaagd, opgegraven, bij de bron van het voedsel: in de natuur.
Inge Nieuwkamp is zo iemand. Toen ze, destijds nog woonachtig in Gent, voor haar werk in Zeeland belandde, kwam Nieuwkamp voor het eerst in aanraking met het fenomeen 'kopen bij de boer'. "Mijn collega's waren geboren en getogen Zeeuwen, die precies wisten waar je de lekkerste aardappelen haalt, wanneer er zoete mais te krijgen is." De eerste keer dat ze een walnotenboom ontdekte, bij de Steenovens in de buurt van Zaamslag, raakte ze in vervoering. "Ik moest ze met een tak uit de boom slaan. Dat was echt scoren! Je voedsel veroveren, vangen, en dan op je bord zien te krijgen, daar krijg ik een echt oergevoel bij. En die keer dat ik vijgen vond... Die had ik nog nooit geproefd, zo vers van de boom."
Op www.mangerie.blogspot.com deed Nieuwkamp verslag van culinaire experimenten met in het wild gevonden vruchten en noten. "Al mijn vondsten heb ik op de wildplukwijzer gezet. Ange, dat ben ik."
De wildplukwijzer kwam afgelopen herfst, na een rustige start eind zomer 2009, in het middelpunt van de belangstelling te staan toen de website GeenStijl er aandacht aan besteedde. Opeens piekte het aantal bezoekers naar 20.000. Ook van foodlogs en de grote media kreeg Meneer Wateetons veel belangstelling.
Bestudering van de site levert verrassende ontdekkingen op, zoals rietsigaarharten ('smaken als jonge bamboe'), vossebessen en anijschampignons, een gele kornoelje ('oud vruchtgewas dat bijna niemand meer kent') en krentenboompjes. Zeeland blijft nog een beetje achter; misschien omdat een Zeeuw niet opkijkt van een verdwaalde pruimenboom. In Zeeland tekent zich wel een nieuwe ontwikkeling af: " Mensen gingen vindplaatsen van oesters aangeven. Ik vond dat wel een leuke overgang, van appels naar oesters. Dat is ook een vorm van wildplukken. Ik zou mezelf kunnen voorstellen dat je er ook een konijnenkolonie op zet, maar dat ligt toch iets moeilijker. Een appelboom loopt niet weg, maar met konijnen wordt het lastig om ze terug te vinden."
Ook als het om vlees gaat, heeft Meneer Wateetons bijzondere opvattingen. "Ik vind dat mensen die vlees eten, zeker eens in hun leven zelf een beest moeten hebben gedood. Dat maakt je er bewust van dat het dier dat je eet, is gestorven om jou tot voedsel te dienen."
Dit jaar verschijnt een boek van zijn hand en zielsverwant Sjoerd Mulder dat zich 'helemaal richt op het urban jager-verzamelaarschap'. "Hij doet een beetje hetzelfde als ik. Laatst heeft hij een meerkoet die was aangereden, mee naar huis genomen en opgegegeten. Dan is het toch een zinnige dood."