Conservator Koen van Rooijen toont de schilderstukken die Hans Warren voor een beeld van een Indische garoeda ruilde. foto Ronald den Dekker
Gedenkteken bij de Deesche Watergang met gedicht van Warren.
1/2
Hans Warren, schrijver, dichter, vertaler en verzamelaar, krijgt een mooie
plaats in het Historisch Museum De Bevelanden in Goes.
Een rond, beetje boers gezicht. Vriendelijk lachende, donkere ogen. Blozende
konen en een kanten muts die nog helemaal niet strak om het hoofd zit. Je
ziet de oorbellen die in het begin van de negentiende eeuw nog niet buiten
de muts werden gedragen. Het Noord-Bevelandse Boerinnetje draagt een kleurig
geborduurde jurk met een doek, die zo op het eerste oog van batist moet zijn.
Het schilderijtje hangt in de vitrine die in het Historisch Museum in Goes aan
Hans Warren is gewijd. Het hangt naast een gezicht op de twee molens die
vroeger de noordgrens van Goes markeerden. De houten zaagmolen op de
voorgrond is al lang weg, de gemetselde korenmolen staat er gelukkig nog
wel.
De twee schilderstukken - het boerinnetje is van ene G.
Wegers, de molens anoniem - hangen er omdat Hans Warren in 1970 heel graag
een beeld wilde hebben dat hij al in 1944 op de zolder van het museum had
gezien. In zijn dagboek noteerde hij op 8 januari van dat jaar dat hij
tussen de mottige, opgezette vogels op de museumzolder de garoeda had
gezien. In de zomer van 1970 ruilde hij de twee schilderstukken tegen de
indische vogel, waarmee het museum toch niets kon doen. De schilderstukken
daarentegen gaven ondanks hun belabberde staat interessante informatie over
de lokale geschiedenis: de Noord-Bevelandse klederdracht in een vroeg
stadium en het aanzicht van Goes rond dezelfde tijd.
Warren
documenteerde in zijn dagboeken nagenoeg zijn hele leven, dus ook de
aanschaf van de schilderijen, zijn pogingen tot restauratie en zijn vreugde
over de ruil.
Conservator Koen van Rooijen heeft de betrokken
fragmenten er in de vitrine bij gelegd, samen met de delen van Warrens
Geheim Dagboek waar ze uit gehaald zijn.
Hoe de dichter ooit aan
het boerinnetje is gekomen, blijft onduidelijk, maar de molens, een
haardstuk, kocht hij voor een tientje uit de boedel van een van de molenaars.
Dat was in 1960. Het doek was zwaar beschadigd, want er was een fiets doorheen
gevallen, maar Warren zette zich zelf aan het restauratiewerk. Hij plakte
het strak op spaanplaat, vulde de scheuren verder in en poetste de boel goed
op. "Inmiddels hebben we het in Antwerpen laten restaureren",
vertelt Van Rooijen. "Warren mag een goede dichter zijn geweest, van
restaureren had hij weinig verstand. Het haardstuk is echt enorm opgeknapt
want de schoonmaak was in 1960 nogal rigoureus aangepakt. Veel van de nuance
was weggepoetst."
Het boerinnetje is nog niet gerestaureerd.
Het is geschilderd op twee paneeltjes en de naad is er in de loop der jaren
niet fraaier op geworden. Ook aan haar is duidelijk veel gepoetst. Het lijkt
wel of haar blozende toet dagelijks met een washandje is afgedaan. "We
kunnen natuurlijk niet alles tegelijk in de restauratie doen. Het museum
moet daarvoor sparen." Koen van Rooijen denkt dat het boerinnetje na
een grondige beurt heel fraai onder de tand des tijds vandaan zal komen.
De vitrine van Hans Warren vertelt met alle documentatie een mooi verhaal
tussen nog andere verhalen. Dat van Frans den Hollander, die de
elektrificatie van de spoorlijnen leidde en dat van Maria Johanna Goemans,
die zelf haar woonhuis Rozenoord in Goes schilderde. Haar portret werd
geschetst en geschilderd door Isaac Israëls. Indrukwekkend is de
geschiedenis van de huisschildersfamilie Kramer uit Wissenkerke. Die leverde
niet alleen generaties huisschilders in heel Zeeland, maar ook
schilderstukken voor aan de muur en boven de haard. Het museum toont de
schilderijen met prachtige foto's van de Kramers in bedrijf.
De
Warrenvitrine zou completer zijn met het garoeda-beeld. Warrens Partner,
Mario Molengraaf, liet weten het initiatief erg te waarderen. Hij betwijfelt
echter of er plek is voor het gevaarte. "Maar," zegt Van Rooijen, "
een foto is ook goed."
