Armenië heeft een recente oorlogsgeschiedenis. In 1992 brak er oorlog uit in de Karabakh regio. Dit is een Armeense enclave in Azerbeidjaan. De Armeense gemeenschap steunde de Karabakhi. Door het conflict sloot Azerbeidjaan, samen met Turkije, zijn grenzen van het westen.
Armenië werd toen afhankelijk van zijn buurlanden Georgië en Iran met wie het geen infrastructuur deelde. Ook had het land te lijden onder het uiteenvallen van de sovjet industrie. Hierdoor stopten fabrieken met werken en een economische crisis volgde.
Het conflict en de slechte economie stagneerden de ontwikkeling van de media
in het land. Armenië kent drie stadia in zijn media ontwikkeling: macht van de Sovjet-Unie
en het uiteenvallen daarvan; postsovjet periode en het heden waarin de media nog steeds volop in ontwikkeling is.
Televisie
Televisie is op dit moment het meest populaire medium in Armenië. Begin jaren ’90 waren er maar twee nationale tv zenders: het 1e Kanaal en het 2e Kanaal. Allebei de kanalen werden beheerd door de staat. Ook zonden er twee Russische kanalen uit. In postsovjet Armenië werden er meer tv zenders in het leven geroepen, waaronder de meest populaire A1+. Naast deze nationale omroepen kwamen er nog vijf geprivatiseerde zenders bij. Ook de kabel televisie werd populair. Kabel is alleen te zien in kleine gemeenschappen en zendt onderschepte films van andere kanalen uit het buitenland en plaatselijke aankondigingen uit.
Radio
In het begin van de jaren ’90 was de radio twee keer zo omvangrijk als televisie. De radio werd echter ook beheerd door de staat. Net als bij televisie kwamen er halverwege de jaren ’90 geprivatiseerde radio omroepen bij. De meeste stations laten westerse en Russische muziek horen.
Geschreven Pers
Rond 1992 waren de kranten nog het meest populair als informatiebron. Door de economische crisis verminderden het aantal uitgevers en de circulatie echter drastisch. Sinds de val van het communisme hebben de kranten hun populariteit verloren. Ook al groeide het aantal uitgevers halverwege de jaren ’90, de krant kreeg zijn populariteit niet meer terug. De kranten zijn niet onafhankelijk. Ze worden meestal beheerd en gecontroleerd door politieke partijen. Deze partijen plaatsen zogeheten "bestelde artikelen" waarin zij hun eigen campagne steunen.
Internet
Internet is pas geleden pas erkend als medium en wordt niet gereguleerd door een bepaalde wet. Dit betekend dat het internet in theorie toegankelijk is voor iedereen. De bevolking heeft echter amper toegang tot online bronnen. Alleen in de grotere steden is de toegang tot internet redelijk georganiseerd.
Wetten voor de media
In 1991 werd de Wet voor Pers en Andere Massa Media aangenomen. Deze wet garandeerde dat de media niet aan censuur zou worden onderworpen. Alle overheid- en publieke organisaties mogen een medium openen. Hiervoor moeten zij zich registreren bij het relevante publieke orgaan. Als de registratie wordt goedgekeurd wordt een licentie verstrekt.
Audiovisuele media
Voor audiovisuele media is de licentieprocedure meer ingewikkeld. Een Raad van Publieke Televisie en de Nationale Commissie van TV en Radio beslissen hierover. De leden van de Raad en de Commissie worden aangewezen door de Armeense president. Licenties worden verstrekt voor zeven jaar aan tv- en radio omroepen en tien jaar aan kabel omroepen. Er zijn een paar redenen om een licentie te schorsen of op te heffen:
- Als er overtredingen van de licentie regels zijn gemaakt en hier drie notificaties van zijn gegeven.
- Het bedrijf onjuiste apparatuur gebruikt die eventueel schadelijk kan zijn.
- Als het bedrijf zes maanden na het verkrijgen van een licentie nog niet heeft uitgezonden.
Artikel 24 van de West voor Pers en Media verbiedt programma’s die het ten val brengen van de overheid of het veranderen van de grondwet door middel van geweld promoten. Ook programma’s die racistisch of discriminerend op basis van religie zijn worden niet getolereerd.
Noodtoestand
De overheid heeft de macht de media volledig te controleren bij een noodtoestand. In maart 2008 werd een dusdanige noodtoestand uitgeroepen door president Robert Kocharyan. Dit heeft geleidt tot nieuwe beperkingen op het in Armenië opkomende internet.
Journalistiek
The niveau van journalistiek in het land is erg laag. Journalisten zijn vaak slecht of helemaal niet getraind en het niveau van schrijven is slecht. De regionale pers is gelimiteerd in zijn financiën. De meeste mensen kopen de nationale kranten die tevens gesponsord worden door de overheid. Kranten krijgen weinig geld om hun journalisten te trainen. Ook de mensen die hen zouden moeten trainen zijn niet gekwalificeerd en hebben vaak geen eigen ervaringen met journalistiek. Journalisten Zonder Grenzen meldt dat journalisten vaak niet de vrijheid hebben die zij zouden moeten hebben. Dit was vooral het geval tijden de verkiezingen in 2003 waarbij Kocharyan won.
Het media landschap van Armenië verbreedt zich terwijl de economie stabieler wordt. Echter, terwijl de media uitgebreider wordt, komen er ook meer restricties. Dit komt door vage regels en de populaire media die beheerd wordt door de staat. Het European Journalist Centre denkt dat de grootse bedreigingen voor de Armeense media komen van economische afhankelijkheid, geen financiën; complexe en tegenstrijdige wetgeving en lage kwaliteit van journalistiek.
-
Bronnen
BBC Country Profile van Armenië: http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1108052.stm
European Journalism Centre: http://www.ejc.net/media_landscape/article/armenia/
Journalisten Zonder Grenzen – Persvrijheid in Armenië: http://www.rsf.org/article.php3?id_article=10548
The Global Internet Policy Initiative: http://www.gipi.am
