Komt het ooit nog goed met de Grevelingen?

Jeffrey Kutterink

Den Haag

Zelfs minister Melanie Schultz baalt ervan. “Vroeg of laat is het nodig om het Grevelingenmeer aan te pakken”, zegt ze. Maar meer geld dan ze al bijdraagt aan het reddingsplan heeft ze niet. En de Tweede Kamer? Die laat haar geen cent extra uittrekken. Komt er ooit nog leven op de gitzwarte bodem van de Grevelingen?

Als je de kitesurfers over het meer tussen Zeeland en Zuid-Holland ziet vliegen, sta je er geen moment bij stil dat het water ongezond is. Zeker niet omdat het één van de helderste wateren van Nederland is. Toch hebben de diepe delen van de Grevelingen (vooral in de zomer) een tekort aan zuurstof. Alles gaat er dood. Alleen bacteriën die geen zuurstof nodig hebben, overleven en vormen dichte 'matten'. Ze zien eruit als een dikke laag witte schimmel. Verder zorgt overmatige wiergroei voor stank. Een ramp voor bodemleven, kreeften, vissen en uiteindelijk voor de recreatie.

Al meer dan tien jaar praten heel wat partijen over een oplossing: het rijk, de provincies Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, de gemeenten Schouwen-Duiveland en Goeree-Overflakkee, ondernemers en natuurclubs. Samen hebben ze een reddingsplan opgesteld: door een afsluitbare opening te maken in de Brouwersdam spoelt vers zuurstofrijk zeewater het meer in. Dat plan biedt ook een economische kans: met behulp van getij kan stroom worden opgewekt.

Een opening maken in de Brouwersdam is een dure grap: 140 miljoen euro. Alle betrokken partijen hebben hun portemonnee getrokken. Het rijk betaalt 30 miljoen, Zuid-Holland 10, Zeeland 2,5, en de twee gemeenten elk een miljoen. Zuid-Holland en Zeeland hebben daar bovenop nog miljoenen extra toegezegd. Toch is er nog een tekort van 75 miljoen euro.

Alle ogen waren de afgelopen maanden gericht op het rijk. Minister Melanie Schultz van Infrastructuur en Milieu wil extra geld uittrekken. Dat moet dan komen uit het potje voor de versterking van dijken. Geen probleem, vindt PvdA-Kamerlid Lutz Jacobi. "De problemen zijn ontstaan door de bouw van de Deltawerken. Het herstellen van een fout uit het verleden mag je betalen uit geld dat voor dijken is bedoeld."

Maar VVD en CDA zien dat anders. VVD-Kamerlid Barbara Visser vindt dat geld voor waterveiligheid niet bedoeld is om de Grevelingen gezond te maken. Het gevolg? De minister krijgt geen duimbreedte ruimte om extra geld in de Grevelingen te stoppen. Daarmee torpedeert de Kamer het zorgvuldig tot stand gebrachte toekomstplan. Ook verdwijnt voor Zeeland de kans om zich te profileren op het gebied van getijde-energie. Een vorm van energie-opwek die voor Nederland op termijn exportkansen kan bieden.

Gedeputeerde Ben de Reu houdt moed. “Het zou mooi zijn geweest als de Tweede Kamer de minister ruimte had gegeven. Maar de Kamer heeft nog kansen om het voor het eind van het jaar te regelen."

Kamerlid Jacobi heeft daar een hard hoofd in. “Ik heb in de Kamer een smeekbede gedaan voor extra geld. Maar er is geen meerderheid.”

Theoretisch heeft de Kamer nog twee kansen om het te regelen: tijdens een debat over het meerjarenprogramma infrastructuur en voor de stemmingen over de begroting van het ministerie. “Ik acht die kansen heel klein”, zegt Jacobi. "Het is jammer. Misschien kan een volgend kabinet iets doen." 

Om ondertussen niet stil te zitten wordt de Flakkeese spuisluis bij Bruinisse gerenoveerd. Als die binnenkort opent, is er weer een verbinding tussen de Grevelingen en de Oosterschelde. Goed voor het oostelijk deel van de Grevelingen. Het is een begin, maar niet dé oplossing.

poll

Ook in Zeeland kun je carrière maken

Ook in Zeeland kun je carrière maken

  • Eens (63%)
  • Oneens (37%)
1950 stemmen