article
1.6268138
Een stuitje elee beld’n Rachel van de Vrede. Je weet wè dat wuufje uut Yese die a van die leuke verhaaltjes schrieft en vertelt. Ik ao nie vee tied en ik zegge tegen d’r: „Rachel, ik ange op wan ik mô straks naè Goes (Hoes).” Direct zei ze da ‘k nie straks mo zène, mae medeêmen.” Je bin ok a te vee an’epast”, zei ze. Daé kon ‘k het mie doe.
Wie is t'r nog gauw van essentènd'n? (audio)
Een stuitje elee beld’n Rachel van de Vrede. Je weet wè dat wuufje uut Yese die a van die leuke verhaaltjes schrieft en vertelt. Ik ao nie vee tied en ik zegge tegen d’r: „Rachel, ik ange op wan ik mô straks naè Goes (Hoes).” Direct zei ze da ‘k nie straks mo zène, mae medeêmen.” Je bin ok a te vee an’epast”, zei ze. Daé kon ‘k het mie doe.
http://www.pzc.nl/extra/streektaal/engel-reinhoudt/wie-is-t-r-nog-gauw-van-essent%C3%A8nd-n-audio-1.6268138
2016-08-16T05:34:00+0000
http://www.pzc.nl/polopoly_fs/1.4411295.1473955743!image/image-4411295.jpg
Dialect,Engel Reinhoudt,Streektaal,hermes,'s-Heerenhoek
Engel Reinhoudt
Home / Extra / Streektaal / Engel Reinhoudt / Wie is t'r nog gauw van essentènd'n? (audio)

Wie is t'r nog gauw van essentènd'n? (audio)

Foto's
1
Reacties
Reageer
    Een stuitje elee beld’n Rachel van de Vrede. Je weet wè dat wuufje uut Yese die a van die leuke verhaaltjes schrieft en vertelt. Ik ao nie vee tied en ik zegge tegen d’r: „Rachel, ik ange op wan ik mô straks naè Goes (Hoes).” Direct zei ze da ‘k nie straks mo zène, mae medeêmen.” Je bin ok a te vee an’epast”, zei ze. Daé kon ‘k het mie doe.

    En ze ei nog gliek ok. Bienae ongemerkt verander je taal in de lôôp van je leven. Je past j’n eigen an, an je omgeving. Ik è d’r over nae lôpe dienke of a d’r noe vee woorden bin die a je vroeger wè gebruukt’n en noe nie mî of nie dikkels. Wan het lig wè es an ‘t gezelschap of a je op de ouwerwesse toer gaèt of nie. In elk geval ei je daè zô’n woord as medeêmen. Sommige mensen zegge daoken. ‘A jie medeêmen de waste stampt, dan leg ik ‘n daoken op d’n bleik’. Zelden zie je nog waste op een bleik ligge. 

    Mie het voorwerp verdwiene ok de woorden: vrienger, wasklokke, bleik, blausel, tobbe, drôôgdraed, plee, kolekot, mispit …… Dat is de eêste oorzaek van het verdwienen van woorden. In de afgelôpe vuuftig jaer bin d’r eêl wat van die woorden buten gebruuk erocht, omda de diengen daè a ze bie oare d’r nie mî bin. Iedereên die a dialect praot kan d’r zôô een boel opnoeme: klompekot, plee, schietpapier, teêltuun, ôôpeule (hoofdpeluw), tieke, dilt (deel, zoldertje). Wie eet ‘r nog beschuutpap of braodpap? Wie wordt ‘r nog evroge voe een kommetje koffie. Het is bienae aoltied een kop of kopje koffie. En waè krieg je bie de thee nog spoorbeschuut?

    Vee diengen in en om het uus en diengen die a bie ambachtelijk werk oare of bie het boerenbedrief bin op die meniere in de vergetelheid erocht. Gelukkig è me een Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Daè bluve ze bewaerd en beschreve. En ok de Dialectvereênige inventariseert aoltied nog woorden en beteêkenissen.

    Taal staè ok nie stille. De twidde oorzaak van de veranderiengen is de anpassing an de heersende taal, het algemeên Nederlands. A je overwegend Nederlands mô praote vanwege je werk, fermielje of gezelschap dan gae je op d’n duur woorden overneme en laèt je het ‘platte’ achterwege. Ok daè bin eêl vee voorbeelden van te vinden. Het verschil natuurlijk van durp toet durp en van persoan toet persoan. Zô a ik eweze wier op het gebruuk van straks in plekke van zômedeêmen te gebruken, zô bin d’r genoeg voorbeelden: sint a jie petaoten schelt, doe ik twint d’n afwas. Sint en twint staè voe ondertussen. ‘De nieuwe buurman is zô een nochtere vent.’

    Nochter oar ik mae weinig mî gebruke. Het staè voe vreemd, raar oftewel vremd of (r)aorig. Ok sommige eigenaardigheden in het dialect verdwiene: een druksje, een stiksje als verkleinwoord voor dropje of stukje hoor je nog zelden. Wie geeft ‘r z’n guus nog wè s een flère mie de scheuteldoek? Of wie doet ‘r nog are fleuken an at ‘n z’n eigen gaè verkleê? Het woord guus stae ok onder druk. Dikkels oar ik zegge: “Me gae mie de kids een dagje naè een pretpark”. Jammer toch a zô ‘n typisch woord verdwient.

    Bie de slachter op ‘t Nieuwedurp ka je nog echte zwirten kriege. Voe zô ‘n lekkernij meuge ze me wakker maeke. Toen a een kammeraad dat dee en zwirten brocht, was dat echt een abbesje. Laeter most ik an een randstedeling uutlegge wat a een zwirte was en oe a je die at. Dat was nog een eêl kerwei. Wie is t’r nog gauw van essentènd’n? Meestal eêt het noe een kort lontje. En het aolmae meêr gebruke van Nederlandse woorden bin helaas gin finten (kuren, nukken), mae de toekomst van het dialect. Ik dienke a de tied om de geite te verpinnen verbie is.