Foto ter illustratie.
Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Frank Jansen

'Stemmentellers worden nauwelijks gescreend'

De leden van stembureaus in Nederland worden bijna niet onderzocht of gescreend, blijkt uit een rondgang van BNR onder grote en kleine gemeenten. De SP pleit voor landelijke regels over wie er bij de aankomende Tweede Kamerverkiezingen de stemmen telt.

De Kiesraad stelt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het goed verlopen van het stemmen en het tellen. Leden van de stembureaus moeten volgens de Kieswet minimaal achttien jaar oud zijn en een korte cursus volgen. Gemeenten geven aan dat er niet om een Verklaring omtrent gedrag wordt gevraagd. Ook wordt er geen onderzoek gedaan naar de achtergrond van de leden. Iedere volwassen burger kan zich dus aanmelden. 

De Kiesraad benadrukt overigens wel dat een dergelijke screening ook niet plaatsvindt bij bijvoorbeeld het benoemen van Tweede Kamerleden.

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken ziet geen aanleiding om onderzoek te laten doen naar de leden van het stembureau. Zij zijn ,,vrijwilligers die voor heel weinig geld hun burgerplicht verrichten'', aldus de minister. ,,Je doet dat echt niet voor je lol.'' De gemeenten moeten er op toezien wie ze in de bureaus neerzetten. ,,Ik zie geen enkele aanleiding om daar nu twijfel boven te gaan hangen.''

Handmatig tellen

Alle stemmen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart worden handmatig worden geteld, besloot Plasterk vorige week. Reden was dat RTL Nieuws meldde dat de uitslag van de verkiezing eenvoudig te hacken is. Volgens beveiligingsexperts is het systeem waarmee de stemmen geteld worden zo lek als een mandje. Gemeenten zeiden dit weekend al problemen te verwachten bij het tellen van stemmen. Er is namelijk meer mankracht nodig.

Plasterk vindt dat als het handmatig tellen voor extra kosten zorgt voor gemeenten, er op een ,,schappelijke manier'' mee moet worden omgegaan. Hij sprak deze week met vertegenwoordigers van gemeenten. De minister zegt dat hij zich realiseert dat hij veel vraagt van de gemeenten. Volgende week wordt nog een keer gesproken over de details.

Regels

Quote

Iemand met een fraude-verleden zou daar niet moeten staan

Ronald van Raak

De SP wil dat er meer landelijke regels komen over wie de stemmen op 15 maart mag tellen. Ronald van Raak zei tegenover BNR: ,,Het is fantastisch dat mensen dit vrijwillig doen, maar er zijn grote verschillen tussen gemeentes. Ik vind het een nationale verantwoordelijkheid dat gecontroleerd wordt of mensen wel deugen. Iemand met een fraude-verleden zou daar niet moeten staan.''

Overigens kan iedereen zelf gaan kijken op het stembureau of het tellen wel goed gedaan wordt. Dit proces is namelijk altijd openbaar.