Het marineschip Johan de Witt verlaat in 2006 het overdekte dok van de Schelde Groep in Vlissingen-Oost. "Bij marineschepen wil je een zo glad mogelijk oppervlak", zegt Schelde Marinebouw.foto Ronald den Dekker
VLISSINGEN - Een (marine)schip lijm je niet, maar las je aan elkaar. Of toch
niet? Schelde Marinebouw in Vlissingen doet onderzoek.
Het proefproject wordt niet alleen uitgevoerd door de Schelde (onderdeel van
Damen Shipyards), maar door een cluster van bedrijven en instituten.
Deelnemers zijn bijvoorbeeld jachtenbouwer Amels (Vlissingen), IHC en
Oceanco, lijmfabrikant Henkel, TU Delft, Lloyd's Register en Bureau Veritas.
"Hoe lichter de constructie, hoe zuiniger en sneller schepen zijn",
vertelt Joep Broekhuijsen van Schelde Marinebouw. "Als we het
zwaartepunt van schepen omlaag kunnen brengen, verbetert dat de
vaareigenschappen."
Bij marineschepen is een lager gewicht van
belang. "Klanten willen vaker kleinere schepen, maar wel met alles er
op en er aan."
Voor de duidelijkheid: het gaat om proeven om
de bovenbouw van schepen lichter te construeren. De romp blijft vooralsnog
van staal. Door gebruik te maken van vier millimeter dik staal, in plaats
van zes millimeter, wil de Schelde de bovenbouw lichter maken.
"
Maar als je zulk dun staal last, ontstaan vervormingen (ribbels) door
uitzetting en krimp. Bij marineschepen wil je een zo glad mogelijk
oppervlakte van de scheepswand om zo min mogelijk radarreflectie te hebben.
De ribbels zijn alleen met kostbare nabewerkingen strak te trekken. We lopen
dus tegen de grenzen van de lastechniek aan."
Staal vervangen
door aluminium is niet zonder meer een optie. "Het gebeurt wel. Maar
aluminium heeft een laag smeltpunt en dat is voor de brandveiligheid niet
optimaal."
In de automobiel- en luchtvaartindustrie is het aan
elkaar lijmen van staal en aluminium de normaalste zaak van de wereld. In de
scheepsbouw niet. Broekhuijsen: "Kleinere fundaties, bijvoorbeeld voor
militair materieel, wordt nu ook wel eens gelijmd, als het zo uitkomt. Maar
lijmen van de boven- op de onderbouw levert problemen op. Auto's en
vliegtuigen worden onder gecontroleerde omstandigheden gebouwd. De bouw van
schepen vindt plaats in open lucht of overdekte dokken. De omstandigheden
zijn daar minder ideaal. Temperatuur en luchtvochtigheid wisselen en er
dwarrelt meer stof rond. Dat alles zorgt voor andere condities en dus eisen
aan de lijm."
Andere obstakels zijn de dikkere lijmlagen en
bedrijfsomstandigheden, aldus Broekhuijsen. "Zout water en zilte lucht
tast lijm aan."
Behalve het verlijmen van bovenbouw en romp,
wordt ook het gebruik van lijm onder water onderzocht. De stalen kappen
rondom schroeven bijvoorbeeld zien de scheepswerven het liefst vervangen
door (gladdere) kunststof exemplaren; die verminderen weerstand en geluid.
Eind 2011 moet duidelijk zijn of lijmen een alternatief is voor lassen.
Sorteer reacties
Het is voor de Marinemensen niet te hopen dat ze waterkit gaan gebruiken 
