Niet beschikbaar!
Jus Juchtmans
Kris van Dessel
Johan van Oord
Ben Sleeuwenhoek
1/4
Op zoek naar het beste wat Zeeland op kunstgebied te bieden heeft, bezocht ik tentoonstellingen van schilders die zich primair bekommeren om het schilderen zelf. Ik zie Johan van Oord (1950) als een creatieve calvinist.
Het laatste vanwege zijn strenge schilderkunstige uitgangspunten, het eerste omdat hij daarbinnen steeds nieuwe mogelijkheden weet te vinden. Onlangs toonde Dick de Bruijn een kleine selectie van zijn werk, nu is een ruime keuze uit zijn productie van de afgelopen jaren te zien. Van Oord schildert series waarin hij tekens - letters, leestekens, cijfers - cirkels en lijnen verwerkt. Hij elimineert betekenis en onderzoekt variaties door draaien en verschuiven van vormen én door ze van grootte of tint te laten verschillen. Ook het opbrengen van de verf is onderwerp van onderzoek. Het meeste werk is klein: je kunt het onder je arm meenemen. Het ademt een intense concentratie. Je ziet hoe Van Oord binnen potloodlijntjes zorgvuldig kleur heeft aan gebracht. Het gaat hem om pure schilderkunst van een zo groot mogelijke perfectie als tegenwicht voor de onvolkomenheid van de dagelijkse werkelijkheid. De tentoonstelling biedt alle ruimte om sober en subtiel te genieten. De schilderijen van de in Berlijn wonende Middelburger Ben Sleeuwenhoek (1951) zijn zowel abstract als figuratief. Het raster op het doek dat Thom Schaar exposeert is een geometrisch patroon, maar herinnert ook aan het frame van vakwerkhuizen. Afhankelijk van hoe je kijkt valt het raster samen met het oppervlak van het schilderij of suggereert het een ruimte erachter. Sleeuwenhoek combineert het schilderij als venster met het schilderij als vlak, zoals hij voorwerpen louter visueel én symbolisch gebruikt. Een kruik bijvoorbeeld is een platte vorm, maar ook een boeddhistisch symbool voor een lang leven. Cirkels zijn gaten in het grijs, witte vlakken die vóór het raster zweven en - door de regenboogrand eromheen - verbeeldingen van licht. Ter verdere ontregeling schildert Sleeuwenhoek er ook nog een als ellips, dus vanuit een ander standpunt. Alles ziet er overzichtelijk uit, maar niets is zeker. Verwondering resteert: over de werkelijkheid en over de kunst die zich er mee verstaat.
In de Freemen Gallery is 'No Snaps' te zien, met werk van zes jonge kunstenaars, samen gebracht door één van hen, Kris van Dessel (1967). Een momentopname van schilderkunstige opvattingen die het afbeelden achter zich laten en de spanning exploreren tussen het platte vlak en de ruimtelijke illusie. Op zich niet nieuw. De waarde moet blijken uit wat er te beleven valt. En dat is veel. Soms druipt en stroomt de verf, soms is hij beheerst binnen geometrische kaders gebracht. Altijd opent en verdiept het oppervlak zich in lagen. Het sterkst vind ik Van Dessel zelf. Hij creëert op klein en groot formaat expressief geschilderde vlakken waarin messcherp fragmenten lijken uitgespaard die uitzicht bieden op weer nieuwe ruimten. Ook Michiel Ceulers (1986) opereert sterk. Hij legt een fijn lijnenraster over een diffuse ondergrond en heeft dan het lef om daarover nog enkele vette likken verf te plaatsen.
En dan Jus Juchtmans (1952). Al jaren werkend volgens een helder concept. Hij legt lagen schildersmedium waarin hij pigment heeft opgelost over elkaar heen. Daarbinnen zweven vage kleurvelden. Hun lichtheid behouden ze door het medium dat de verfdeeltjes van elkaar scheidt. Elk schilderij heeft een dominerende tint: van diepblauw tot felroze en teer wit. Door de glanzende afwerking sluit het schilderij zich af en kaatst het onze blik terug. Je ziet jezelf weerspiegeld in de glanslaag. Daarmee wijst Juchtmans op de essentie van waarnemen. Elke waarneming is subjectief en veranderlijk. Als je je al een beetje beweegt vertoont het schilderij zich alweer anders, terwijl het zelf niet verandert.
Johan van Oord: Dick de Bruijn Contemporary Art, Singelstraat 13, Middelburg. T/m 3/10. Do. t/m za. 13.00 - 17.00 uur.
'No Snaps': Linda Arts, Michiel Ceulers, Koen Delaere, Kris van Dessel, Manor Grunewald, Karen Vermeren - Freemen Gallery, Marktstraat 11, Aardenburg. T/m 26/9. Za. en zo. 13-18 uur
Ben Sleeuwenhoek: Kunsthandel Thom Schaar, Lange Noordstraat 55, Middelburg. T/m 30/10. Vr. en za. 12.00 - 17.00 uur.
'Traces', Jus Juchtmans, 'Galerie van den Berge, Westwal 45, Goes. T/m 16/10. Do. t/m za. 12.00 - 17.00 uur.
Sorteer reacties
