Niet beschikbaar!
De voorstelling Mathilde 'in wording': acteur Louis van Beek tijdens een van de repetities. foto Ruben Oreel
Houd van me of haat me, ik laat niemand onberoerd', zei Mathilde Willink
ooit over zichzelf. Voor theatermaker Louis van Beek typeert die uitspraak
treffend het leven van deze vrouw, die in de jaren '70 veel stof deed
opwaaien. ,,Ik wil zo graag de andere kant van dat society-meisje laten zien
en ik denk dat ik dat zelf het beste kan'', zegt auteur én speler van
Mathilde, of: hoe een Zeeuws meisje een levend kunstwerk werd. Deze nieuwe
voorstelling van Theaterproductiehuis Zeelandia gaat woensdag 10 maart in
première in het Scheldetheater in Terneuzen. De regie is in handen van Paula
Bangels.
Maria Theodora Mathilde de Doelder werd op 7 juli 1938 in Terneuzen geboren.
Zij werd bekend als de in Fong Leng-creaties uitgedoste derde echtgenote van
de schilder Carel Willink. Zij stierf, onder dubieuze omstandigheden, in
Amsterdam op 25 oktober 1977. Louis van Beek was toen nog maar een ventje
van negen jaar. Hij woonde in een dorp dicht bij Woerden. Had hij ooit van
Mathilde Willink gehoord? ,,Reken maar, ik zat gefascineerd voor de
televisie tijdens dat interview van Henk van der Meyden met deze bijzondere
vrouw. Zij was larger than life en dan kwam plots dat zangerige Zeeuwse
accent er door heen. Het is me allemaal bijgebleven.'' Van Beek wist op
jonge leeftijd al dat hij toneelspeler wilde worden. ,,Het begint bij de
verkleedkist, dan komt de wens beroemd te worden, daarna pas komt het besef
dat 'acteur' gewoon een beroep is waar je voor moet leren. Maar die
verkleedkist mag je nooit vergeten.''
Geen wonder dat die
extravagante Mathilde tot zijn verbeelding sprak. Het plan een
theatervoorstelling aan haar te wijden, ontsproot enkele jaren geleden bij
Van Beek. Dat was na het zien van de documentaire Mathilde Willink Superpoes
die Jasmina Fekovic en Eddie van der Velden over haar maakten. ,,Misschien
moet je daar ook eerst veertig voor worden'', meent de theatermaker. Tot nu
toe schreef hij voornamelijk liedteksten. Hij verdiepte zich intensief in
het leven van Mathilde en wist aan het begin van het schrijfproces al dat
hij die rol ook het liefst zelf wilde spelen. ,,Dat wil niet zeggen dat ik
bezwaar zou maken als die tekst over een paar jaar nog eens wordt opgepakt
door een goede actrice.'' Maar de eerste versie vertolkt Van Beek dus zelf.
Zijn streven is dat volkomen oprecht te doen. ,,Geen goedkope travestie en
geen Koefnoen. Ik moet op de letter weten wat ik zeg '', benadrukt hij. Om
dat doel te bereiken, heeft hij onder leiding van Paula Bangels in eerste
instantie specifiek 'vanuit de binnenkant' gerepeteerd. Dat wil zeggen:
rolinvulling op basis van gevoelens waarbij 'de verkleedkist' nog even dicht
bleef. ,,Onder alle uiterlijk vertoon is Mathilde immers toch ook dat kleine
Zeeuwse meisje gebleven. Nadat zij op een feest het stralend middelpunt was
geweest en later tijdens de rit naar huis zich wellicht tegen de
taxichauffeur ook nog sprankelend gedroeg, kwam toch het moment dat zij de
deur van haar kamer in Amsterdam sloot en volkomen alleen was, nadat Willink
haar had verlaten voor een andere vrouw. Zo wil ik haar ook laten zien'',
aldus Van Beek.
Vol vertrouwen stelde hij zijn script in handen
van Paula Bangels met de uitnodiging er 'oneerbiedig' mee om te gaan ten
behoeve van een boeiende regie. Zij werkten binnen De Paardenkathedraal in
Utrecht al meerdere keren met elkaar samen. Ook musicus David Cantens
behoort tot het creatieve team achter deze voorstelling. ,,David levert
daarin een wezenlijke bijdrage. In het midden van de speelvloer staat een
meubelstuk opgebouwd uit flightcases, waar hij middenin zit en waar hij
zowel muziek maakt als af en toe de rol aanneemt van één de personages in
Mathilde's leven."
Laag voor laag heeft Van Beek zijn creatie
opgebouwd. Hij begon met het aantrekken van de schoenen met enorme hakken.
Daarna diende grimeur Pilo Pilkes zich aan voor het uitvoeren van een
kunstwerk met de make-up en het kapsel, die zo kenmerkend waren voor
Mathilde Willink. Tenslotte hult de acteur zich in de creatie die Fong Leng
speciaal voor deze voorstelling heeft ontworpen. ,,Alles bij elkaar zijn het
allemaal cadeautjes die ik stuk voor stuk mag uitpakken'', vat Van Beek het
repetitieproces samen. Af en toe ervaarde hij dat ook als een raar
schizofreen proces. Zo heeft hij als acteur bij het leren van de tekst wel
eens zitten vloeken op de schrijver die er zo van houdt soms lastige
herhalingen te bezigen.
Louis van Beek heeft er vertrouwen in met
Mathilde veel meer te bieden dan het levensverhaal van één vrouw. Haar
aandrift zich nadrukkelijk te onderscheiden en vooral ook haar latere strijd
met jaloezie en eenzaamheid zullen voor velen herkenbaar zijn. Zo dient het
immers ook te zijn, aldus het advies van één van zijn grootste leermeesters,
Jan Decleir: 'Goed theater is altijd persoonlijk, maar mag nooit particulier
worden'.
Woensdag 10 maart, Scheldetheater, Terneuzen, 20.00 uur;
t/m 24 april tournee door Zeeland en daarbuiten, speellijst:
www.theaterzeelandia.nl .
