Erlend Steiner: Dineke.
Op zoek naar het beste wat Zeeland op kunstgebied te bieden heeft bezocht ik 'Blokken 2' van de Zeeuwse Kunstkring in de Vleeshal, Middelburg.
Een jaarlijksfenomeen en de enige tentoonstelling
die ook tijdens de kerstdagen geopend is.
De titel verwijst naar de inrichting. De lelijke schotten van weleer zijn verdwenen en in plaats daarvan staan er - behalve consolesc - blokken, waarin plateaus voor ruimtelijk werk zijn ingebouwd. Dat leidt tot een evenwichtige presentatie. Diverse benaderingen en thema's zijn vertegenwoordigd. Fotografie heeft zich daarin nadrukkelijk een plaats verworven. Naast verwondering en schoonheid vind ik ook het spel met illusie en werkelijkheid en ironie, lijden en vervreemding.
Dat laatste speelt de hoofdrol in de indrukwekkende bijdrage van Erlend Steiner, een jonge schilder uit Goes. Altijd staat in zijn werk één personage centraal. 'Dineke' is een vrouw die op haar knieën tegen een paal aanhangt waaromheen gewoonlijk schaars geklede danseressen hun verleidelijke kunsten vertonen. Steiner toont het tegendeel van een extraverte show: een vrouw die zich van ons afwendt en zich in de kale ruimte nauwelijks staande kan houden. Een beeld van eenzaamheid.
Ongemakkelijk oogt ook het fotografische zelfportret van Johan Klein: niet meer dan twee diagonaal in de compositie geplaatste, angstige ogen. Ook uit prachtige foto-tekst combinaties van Robert Schilder spreekt angst en pijn. De vervreemdende foto's van weelderige vegetatie die Elsje van Ree maakte en van tekens en bladgoud voorzag, zijn beklemmende metaforen voor de onmacht je te verstaan met jezelf en de wereld om je heen. In een paar lijnen weet Marja de Lange het verlangen naar eeuwig geluk en de onmacht dat te bereiken samen te brengen, terwijl Jan de Heer in subtiele, abstracte gouaches het gevecht zich de ruimte toe te eigenen verbeeldt. Fotograaf Hajo Hoffmann duikt in het verleden en confronteert me met oude cartes de visite, die hij in geraffineerde composities verwerkt. Zo neemt hij me mee in de fictieve levensloop van mensen uit het begin van de 20ste eeuw, de tijd dat oorlog en onzekerheid het lot bepaalden. Geschiedenissen staan ook centraal in de wandkleden van Els van Baarle. Met batik en zeefdruktechniek stelt ze complexe composities samen waarin de combinatie tekst, kleur, textuur een melancholische stemming oproepen. Confronterend is de bijdrage van Ben Game die in een expressief schilderij met collage-elementen erotiek als een dwingend mechanisme etaleert waar je als mens minder zeggenschap over hebt dan je zou denken of willen. Zo raken al deze werken op een of andere manier aan wie of wat je als mens bent.
Daarnaast is er ook ruimte voor het spel. Jan Kettelerij houdt van de steen die hij bewerkt, net als Cobi Boone. Het lukt Kettelerij om zijn liefde voor marmer en Toscane in een klein beeld samen te brengen dat op het eerste gezicht abstract oogt maar dan het golvende landschap oproept met hier een daar op een heuveltop een huis. Boone toont gaaf uitgevoerde stillevens, en speelt zo met de spanning tussen werkelijkheid, materiaal en verbeelding. Renee Mink doet dat ook knap in haar 'doekenserie'. Bij Saskia Eggink gaat het meer om de idee: zij maakt assemblages van plastic kinderspeelgoed waarin ze ironisch voor onze tijd kenmerkende fenomenen aanstipt, van regeldrift tot fileleed. De schilderijen van Sjaak de Wit verkennen vormen van waarnemen, beleven en weergeven. Figuratie, abstractie en concept komen ingenieus samen, net zoals in de collages van Margeet Leijdekker. In haar fotografische collages komt Christel Wijland tot een verrassend samenspel tussen muziek, de inspiratie en beeld. Veel sterker dan de saaie werken die ik onlangs in Terneuzen zag.
Een derde lijn die door de tentoonstelling betreft de relatie mens-natuur. Miems van Citters geeft in verf, brons en steen vaardig vorm aan haar liefde voor mens en dier én voor het metier waarvan zij zich bedient. Ook Fransje van der Swan brengt bekwaam een ode aan de natuur. Een meer geabstraheerde benadering is te vinden bij Anneke Coppoolse. Vogels, dijken en grassen vereenvoudigt zij tot vormen die door ritmisch herhalen beweging of groei uitdrukken. Conny Umbgrove en Goos Verwoest nemen dijken en paalhoofden tot startpunt van abstracte composities. Ik vind ze soms wat vlak uitgevoerd en zie liever de materieschilderijen van Rijnhard Schregardus die zowel landschappelijk als abstract te beleven zijn, maar waarin ondanks een zekere ingetogenheid meer gebeurt als het gaat om lijn, kleur, vorm en textuur. Het lukt Leen van Duivendijk ook me mee te voeren en stil te blijven staan bij de losjes maar raak gepenseelde wateroppervlakken, maar zijn Stadhuis Middelburg is verrassender en spannender. De Zeeuwse Kunstkring zet met deze tentoonstelling weer een stap vooruit en toont over het algemeen goed werk dat ergens over gaat. Wie met kerst de deur uit wil en de tijd neemt voor een bezoek kan prima in de Vleeshal terecht.
Blokken 2, Zeeuwse Kunstkring, Vleeshal, Markt, Middelburg. T/m 3 januari 2010. Dagelijks 11.00 - 17.00 uur. 1e Kerstdag en Nieuwjaarsdag 12.00 - 17.00 uur.
Sorteer reacties
