Sjaak Bral en Fred Delfgaauw (rechts) in De Nachclub. foto Marsel Loermans
Toen Edo Brunner vrijdagavond opkwam ('Een avondje Bergkamp' in de Stadsschouwburg van Middelburg) ging er een golf van herkenning en vreugde door de zaal.
Een applausje ook. Ik kende de man niet, want BNN of LLink en 'Kannibalen' of 'Wie is... de Mol?' zijn mijn zenders en mijn programma's niet. Ik heb daar achteraf geen spijt van, want ook Edo Brunners humor is de mijne niet. En het niveau van zijn makkers was nauwelijks hoger dan het zijne, zodat 'Een avondje Bergkamp' voor mij dus een mislukt avondje werd.Arie Koomen, Kim Goedegebure en Renate Reijnders (samen het duo 'Reijn en Goed'), Bob MacLaren. Geen wereldsterren, maar toch wel enigszins bekende namen. Waar heb ik toch gelezen, dat dit gelegenheidsgezelschap van zichzelf toch écht wel overschattende pretmakers een nieuwe vorm nastreefden? 'Cabaretcomedy' was de term, een nieuwe mix van toneel en cabaret. Ik geloof dat soort pr-praat dan nog ook, want ik denk oprecht dat zoiets mogelijk moet zijn. Maar dat moet dan natuurlijk wel iets meer inhouden dan wat platte onderbroekenlol in een smakeloos verhaal. Voor zover ik kan nagaan, heeft geen enkele van mijn serieuzere collega's zich aan een recensie gewaagd, en ik begrijp nu waarom. Ik doe er dus verder ook maar het zwijgen toe.
Desondanks kan het wel degelijk, genres of disciplines vermengen en zo op zoek gaan naar nieuwe vormen. Een dag eerder in Rilland probeerden Fred Delfgaauw en Sjaak Bral dat ook. Vorig seizoen hadden ze samen al 'Koffiehuis De Ooievaar' gemaakt, nu komen ze (in prille try-out) met het vervolg, in 'De Nachclub'. Een poppenspeler en een cabaretier die elkaar proberen te inspireren en te completeren. Robuust naast (of tegenover) fijngebouwd. Rechttoe rechtaan naast omwegen. Nuchterheid naast passie. Proza naast poëzie.
Het verhaal van 'De Nachclub' is simpel en triviaal. Met de centjes die overbleven van de verkoop van koffiehuis 'De Ooievaar' heeft Brani, de gevoelloze jongere broer van Depri, een verlopen nachtclub 'van voor de oorlog' gekocht. Op aanraden van 'de generaal', een vaste klant van het vroegere koffiehuis. Om die reden mag 'de generaal' ook nu nog even schitteren. En schitteren doet-ie, deze Hagenees die alle wereldzeeën heeft bevaren en daar zijn benen bij verloren heeft, maar niet zijn humor..
De pop evenwel -u had toch begrepen dat 'de generaal' een geniale pop is?- de pop met de hoofdrol is deze keer een sjofele nachtwaker. Hopeloos verliefd op Laila, de joodse nachtclubzangeres van destijds. Hopeloos verliefd toentertijd, nog altijd hopeloos verliefd. Een man met een zwaarbeladen verleden, dat weggestopt zit onder zijn stofjas…
Met de woorden 'generaal' en 'joods' is al twee keer op het begrip 'oorlog' gezinspeeld. Dat blijkt een centraal thema dat in allerlei vormen en woorden steeds opnieuw opduikt in het verhaal, in een kleur rood die ik nog niet altijd even goed kon herkennen. Want 'De Nachclub' is weer een complexe voorstelling, waarin felgroene sokken kennelijk net zo belangrijk zijn als hemelsblauwe avondjurken, en waarin het verschijnen van een struisvogel volgens mij ook zéker niet zonder betekenis is.
Zoals Depri elke keer weer wordt afgetroefd of platgepraat door Brani, zo lijkt Fred Delfgaauw te worden weggespeeld door de zeer aanwezige Sjaak Bral. Maar dat is slechts schijn. Eerder heb ik Fred Delfgaauw wel poëtisch zien 'goochelen' met lapjes en lichtjes, en dan lijkt de brute manier waarop Sjaak Bral hem hier de kop van een pop afrukt, een misdaad tegen de kunst. In werkelijkheid is de een (Delfgaauw) bezig de grens tussen werkelijkheid en verbeelding steeds verder te laten vervagen. En is de ander (Bral) bezig zijn Haagse proza te mengen met ongemene poëzie. In een prachtige symbiose, die een uitdagende voorstelling oplevert.
Deze week speelt vrijdag in 't Beest (Goes) de nieuwste van Rob de Graaf, een van de beste en meermals bekroonde, hedendaagse Nederlandse toneelschrijvers. Nog maar net in première en speciaal geschreven voor het uitvoerende gezelschap Keesen&Co. 'Interest' heet het stuk, een bitter-komisch familieportret over familiekapitaal en erfdeel. "Familie en geld, hét recept voor ruzie. Hoogoplopend en nietsontziend." door Willem Nijssen
Sorteer reacties
