Niet beschikbaar!
Joep Bremmers: "Er is nu wel iets rechtgezet."foto Ruben Oreel
VLISSINGEN - Natúúrlijk moest het er een keer van komen: de uitgave van de verzamelde poëzie van Simon Vinkenoog.
Daar bestaat weinig discussie over. Maar toch was het allerminst vanzelfsprekend. Dat het kloeke boekwerk, maar liefst 1232 pagina's, er nu toch ligt en zondag in Amsterdam wordt gepresenteerd - nog in het jaar dat de dichter tachtig is geworden - is vooral te danken aan Joep Bremmers uit Vlissingen. "Niemand had zich gerealiseerd dat Simon eigenlijk van niemand is."Bremmers kent Vinkenoog sinds 2000. "Dat is gekomen door het gedicht dat Allen Ginsberg in 1983 in Vlissingen heeft geschreven. Hij was op 1 januari in Britannia en Simon was daarbij. Ginsberg heeft de volgende dag een gedicht gemaakt waarin hij beschrijft wat hij allemaal op het strand vond. Ik was al lange tijd een groot liefhebber van de poëzie van Ginsberg en ben gaan uitzoeken hoe dat nou precies zat. Zo ben ik bij Simon terechtgekomen. Van lieverlee is er een vriendschap ontstaan."
Vorig jaar zomer, in Vinkenoogs volkstuin, vroeg Bremmers hem terloops of er al aan zijn verzamelde gedichten is gedacht. Dat bleek niet zo te zijn. "Toen ik naar huis reed, dacht ik: die uitgave moet er gewoon komen, want zijn gedichten zijn voor het laatst in 1964 gebundeld. Ik had meteen de titel (Vinkenoog verzameld) en wist al hoe het eruit moest komen te zien: zoals Eeuwige vlam, de verzamelde gedichten van Hans Verhagen, omdat ik dat zo'n mooie uitgave vind."
,,Nog dezelfde avond ben ik begonnen met het digitaliseren van Vinkenoogs gedichten. De volgende dag heb ik hem gebeld en hebben we het er weer over gehad. Hij vond het een fantastisch idee." Dat er niet eerder plannen waren voor een verzameld werk, laat zich wel verklaren, zegt Bremmers. Dergelijke initiatieven gaan doorgaans uit van de betrokken uitgever. "Simon heeft tot halverwege de jaren zeventig bij De Bezige Bij gezeten en is daarna gaan rondzwerven. Hij is vaak bij kleine uitgeverijen beland, die zo'n groot project niet aankunnen."
Zelf stapte Bremmers, op advies van Dick Anbeek (van De Drukkerij in Middelburg), eind vorig jaar met zijn plannen naar Vic van de Reijt van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. De zaak was beklonken. "Hij zei meteen: 'Zo gaan we het doen.' Hij heeft zelf een meter Vinkenoog in zijn boekenkast staan."
Nu, nog geen jaar later, is de enorme klus geklaard. Alle - veelal niet meer verkrijgbare - bundels van Vinkenoog zijn gedigitaliseerd en daarnaast heeft Bremmers samen met hem alle verspreide gedichten geïnventariseerd. "We hebben ons 'beperkt' tot Nederlandstalige, gepubliceerde poëzie. Er bléven maar dingen bovenkomen. Ik dacht dat ik ongeveer de helft van het werk kende, maar dat bleek uiteindelijk maar een kwart te zijn."
Een complicerende factor was dat elke verandering in de gedichten verantwoord moest worden en dat toelichtingen nodig waren om in aanmerking te komen voor subsidie. Dat betekende veel extra werk. "De uitgave moest bijna aan dezelfde eisen voldoen als een wetenschappelijke editie." Veel vragen kon Vinkenoog zelf beantwoorden. "Het is wel bijzonder wat voor geheugen hij heeft." Ook vele anderen waren zeer bereidwillig.
Honderd procent garantie dat geen enkel gedicht ontbreekt, kan Bremmers niet geven, maar het kunnen er niet veel zijn. "Het is mooi dat je nu voor het eerst die hele periode van zestig jaar poëzie kunt overzien. Simon heeft ook veel gelegenheidsgedichten geschreven en was overal bij betrokken. Daardoor ontstaat bovendien een kroniek van een tijd. Verder ben ik blij dat ik hem weer terug in de grachtengordel heb kunnen brengen en hij nu weer bij een grote uitgever zit. Dat is wel belangrijk voor hem. Lange tijd heeft niemand zich gerealiseerd dat Simon eigenlijk van niemand is. Er is nu wel iets rechtgezet."
Toen Vinkenoog in juli zijn tachtigste verjaardag vierde, bracht hij een boek uit met verhalen en gedichten over Amsterdam. Dat was ook door Bremmers geredigeerd. Nu de poëzie is verzameld, houdt het Vinkenoog-avontuur voor de Vlissinger niet op. "Ik ben inmiddels zijn literair agent geworden. Dat houdt in dat ik hem help met het ontwikkelen van ideeën en het aan de man brengen van manuscripten. Er zit, hoewel ik daar nog niets over kan zeggen, dus nog wel meer aan te komen."
Vinkenoog verzameld. Gedichten 1948–2008, bezorgd door Joep Bremmers. Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. Het eerste exemplaar wordt zondag in Amsterdam overhandigd aan burgemeester Job Cohen.
