'Aftreden politici vaak persoonlijk'

door Dick Hofland. maandag 14 april 2008 | 02:57 | Laatst bijgewerkt op: maandag 14 april 2008 | 03:14

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten

DEN HAAG - Ministers en staatssecretarissen zijn niet zo verliefd op het pluche als vaak wordt gedacht.

Tot die conclusie komen onderzoekers van de Universiteit Utrecht.

Mark Bovens en Thierry Wever bestudeerden de kabinetten vanaf Beel-I in 1946 tot en met Balkenende-III in 2006. Daarbij is gekeken naar individuele zaken; collectieve aftredens als gevolg van kabinetscrises en na verkiezingen zijn buiten beschouwing gebleven. Zij concluderen dat bewindslieden doorgaans wel degelijk vertrekken als de Tweede Kamer geen vertrouwen meer in hen heeft.

Bovendien klopt het beeld niet dat de meeste bewindslieden die wel aftreden dat doen vanwege politieke affaires of doordat het politiek vertrouwen ontbreekt. Veel bewindslieden zijn in het verleden afgetreden om persoonlijke redenen. Zij werden ziek, kregen een andere baan aangeboden, vonden het ambt te zwaar of overleden.

De jaren zestig en zeventig waren rustige parlementaire periodes, maar dat veranderde in de jaren tachtig tijdens de kabinetten Lubbers. In die periode traden er bewindslieden af wegens gebrek aan vertrouwen bij het parlement. Die kabinetten contrasteren sterk met de kabinetten-Kok van de jaren negentig.

Na de eeuwwisseling verandert de situatie opnieuw. Voor het eerst in de parlementaire geschiedenis wordt zelfs de 'Carrington-doctrine' toegepast en treden er ministers af vanwege grove fouten van het ambtelijk apparaat. "Wanneer je het aantal vertrouwensbreuken afzet tegen het aantal dagen dat een kabinet heeft geregeerd, dan zijn de kabinetten Balkenende zelfs koplopers in de naoorlogse parlementaire geschiedenis", aldus de onderzoekers. "Nog nooit eerder zaten de bewindslieden zo losjes op het pluche." Voor deze kabinetten geldt volgens de onderzoekers niet de term 'sorry-democratie', die is bedacht door SP-leider Jan Marijnissen. Hij karakteriseerde daarmee een politieke cultuur waarin bewindslieden spijt betuigen en vervolgens blijven zitten.

Bovens en Wever stellen dat Marijnissen daarmee suggereert dat bewindslieden in het verleden wel bereid waren om af te treden wanneer zij zelf of hun ambtenaren grote steken lieten vallen. De uitkomsten van het onderzoek bevestigen dat beeld niet.

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig


Op de website van de PZC kunt u reageren op forums en artikelen. Zo weet de redactie wat er leeft. Sommige bijdragen worden ook gepubliceerd in de papieren krant. Reacties worden niet automatisch geplaatst.


De redactie behoudt zich het recht voor reacties te weigeren of in te korten. Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd. Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek wanneer een groot maatschappelijk belang in het geding is.


Meest gelezen

Lezersfoto van de dag. Meer lezersfoto's op www.pzc.nl/lezersfoto
Lezersfoto van de dag: Jos de Witte

 

 
Dossiers

Britannia

Fonteyne Vlissingen

Laura Dekker

Mosselen

Middelburg 1940

Slag om de Schelde

Sloop Britannia

Spuikom Vlissingen

VC Vlissingen

Zeeuwen in Uruzgan

PZC-sites

Voetbalcoach van het jaar

Watisnouje.nl

Zeeuwsjaarvandefiets.nl

Specials

Columns

Consumententests

Documentaire Jacob Cats

Restaurantrecensies

Uitagenda's

Maak je eigen PZC

Zeeland Nazomer Festival

Zomer

Weblogs

Bûute Kieke (Boompjes en Beestjes)

Cultuur Dichtbij (Kunst uit de regio)

Kustmarathon (Hardlopen in Zeeland)

Rude Stats (Sportcijfers en -weetjes)

Wereldburgers (Veel doen met weinig)

Wielrennen (Wielrennen in Zeeland)

Zeeuwse Zetel (Zeeuwse politiek in Den Haag)